ددرس‌گفتارها
بازگشت به پخش
متن خام ASR · جلسه 016

اعوذ بالله السميع العليم من الشيطان الرجيم.

بسم الله الرحمن الرحيم.

من و شما اگر فکر هستم نه خودمون را به اعتراف تقصیر وادار می‌کنیم.

اگر وادار بکنیم باید فوراً به حال خودمون، به خودمون بیاییم و بترسیم.

اگر اینجور نیستیم و نیستید، اگر معترف به تقصیرتون با اون توضیحی که گفتم نیستید در عین مجاهدت، نه تصنعی یعنی واقعاً به خودتون بر می‌گردید و اصلاً نقطه روشن در وجود خودتون نمی‌بینید.

اگر اینطور نیستید و یک چیزهایی به نظرتون reached کار کرده‌اید، نماز خونده‌اید، روزه گرفته‌اید الی آخر.

اگر اینجور هستید ولو به زبان گاهی اعتراف تقصیر می‌کنید، بترسید.

بترسید این انحراف است.

این انحراف است.

روایات در اینجا زیاد است.

خیلی بترسید اگر اینجور هستید چون ما اون تذکرات لازم را به دوستان صاف و خیلی روشن می‌گیم.

اگر دیدید این حالت را ندارد بترسید و با پزرو از خدا بخواهید خدا به شما این حالت را بدهد.

یعنی در عین اینکه رو شما توفیق مجاهدت بالا را روز به روز می‌دهد، در عین حال اعتراف تقصیر را به صورت یک حال حاکم بر وجود در شما عنایت کند به نحوی که نگرانی دائم و مستمر در وجود شما باشد و طبعا شما را از ام امیدوار به فضل و رحمت خدای متعال بکند.

پس سلام.

این را اگر ندارید از خدا بخواهید.

بعید هم هست من و شما به این زودی و به این آسانی این را داشته باشیم.

تصنعش را اشتباه نکنیدا.

تصنع یه چیز دیگه است.

یک نگرانی فوق‌العاده وجود انسان را می‌گیرد.

انسان می‌بیند هیچ نقطه روشن ندارد.

توجه کنید.

آیات را هم برای شما بخوانم.

به این آیات دقت کنید.

سوره معارج است.

می‌خوانم و می‌گذرم.

ترجمه می‌کنم.

خوباً بر آیات دقت بکنید.

می‌فرماید که "إن الإنسان خلق هلوءا إذا مسه الشر جزوعا وإذا مسه الخير منوعا" انسان را که مورد نالمت و اطاف کران می‌دهد.

بعد می‌فرماید "إلا المصلین" استثناء می‌کند از اون جمع مورد نالمت کران گرفته "إلا المصلین" مگر اون نمازگزاران.

آنها را استثناء می‌کند.

"إلا المصلین".

کدوم مصلی؟

"الذین هم على صلاتهم دائمون" مگر اون نمازگزاران که بر نمازشون و روی نمازشون همیشه ایستادند.

دقت بکنید این "على صلاتهم دائمون" یه معنی خاص دارد.

انسان در نمازش دائم باشد یعنی آنچه در نماز انجام داده و گفته است در بیست و چهار ساعت روی گفته و کرده خود در نماز چه بکند؟

بیایستد.

اییاک نعبد گفته در همه احوال روی اییاک نعبدش باشد.

دقت بکنید.

دائما بر نمازش، بر نمازش باشد.

على صلاتهم دائمون درست مانند یک جمله است مثلاً به کسی بگوئیم که روی حرفت هستی یا؟

نه.

روی نمازشون باشند.

روی گفته‌ها و کرده‌های نماز باشند.

حالا شما اگر این جور مصلی حساب بکنید، خوب بفهمید که چجور مصلی‌ها می‌شوند این نمازگزاران؟

چجور نمازگزارانی هستند؟

می‌داند که معارج بدان را می‌گوید.

"إلا المصلین الذین هم على صلاتهم دائمون" مگر اون نمازگزارانی که بر نمازشون همیشه هستند، بر نمازشون همیشه هستند.

اینجا هم برای اینکه بیشتر روشن بشه برای اینکه معنی این آیه این است توجه داشته باشید خصوصیات اینها را که می‌شمارد بعداً در آخر می‌فرماید اونهایی که نمازهاشون رو چی می‌کنند؟

محافظت می‌کنند.

محافظت بر نماز در اول وقت خواندن، مرتب خواندن، ترک نکردن یه چیز است.

بر نماز خود دائم بودن یه چیز دیگر.

این دو تا را دو تا خصوصیت برای این خوبان ذکر کرده است.

"الذین هم على صلاتهم دائمون" مگر اون نمازگزارانی که بر نمازشون همیشه هستند، روی گفته‌ها و کرده‌های نمازشان همیشه هستند.

بیست و چهار ساعت شما نگاه بکنید تمام حرکات و اطوار درون و برونش از اییاک نعبدش خبر می‌دهد.

از الحمداللهش، از ایاک نستعینش، از اهدنا الصراط المستقيمش، از الله اکبرش الی آخر بگه.

تمام حرکات از گفته‌ها و کرده‌های نمازش خبر می‌دهد و روی نمازش ایستاده است.

نقطه مقابلش من و شما می‌شویم که نماز را می‌خوانیم صبح تا ظهر نماز را چی می‌کنیم؟

بله؟

نماز را می‌کوبیم، خراب می‌کنیم.

همش را از Allah Akbarش گرفته تا آخرش.

نماز را خراب می‌کنیم.

در این خراب به جان نمازمون می‌افتی.

این نقطه مقابلش این است.

مگر اون نمازگزارانی که بر صلاتشون دائم هستند "والذین في اموالهم حق معلوم" حالا منظورم این نبودا.

منظورم از مسئله اعتراف تقصیر است خوب دقت کنید.

ولی بدانید که در خصوص چه کسانیست این اعتراف تقصیر.

این جور نمازگزاران که روی نمازشون هستند "والذین في اموالهم حق معلوم" اونهایی که در اموالشون حق معلوم است "للسائل والمحروم" برای سائل و محروم.

اینم یک خصوصیت باز ما نداریم.

"والذین یصدقون بیوم الدین" و اونهایی که تصدیق عملی به روز جزا می‌کنند.

تصدیق عملی است نه تصدیق اعتقادی.

"والذین هم من عذاب ربهم مشفقون" دقت کردید؟

و اونهایی که از عذاب پروردگارشون چیه؟

می‌ترسند.

اون مصلین از چی می‌ترسند؟

فهمیدی چی گفتم؟

اون مسلمین از چی می‌ترسن؟

اون مسلمین کلا صلاةهم دائمون.

اون جمعی را که استثناء می‌کند خصوصیات اون‌ها رو می‌شمارد.

میگه که انسان‌ها چنین و چنان هستند مگر اون نمازگزارانی که بر روی نمازشون هستند در اعمالشون حق معلوم برای سؤال و محروم هست.

تصدیق عملی به روز جزا دارند و یک از خصوصیاتشون چیه؟

بل الذين هم من عذاب ربهم مشفقون.

و یکی از خصوصیاتشان این است که از عذاب پروردگارشون همیشه می‌ترسند.

اون مسلمین از چی می‌ترسند؟

چون معترف چیست؟

معترف به تقصیر است با این که اون نماز را می‌خواند.

مسلّی کذایی است بر صلافش هم هست روی گفته‌ها و کرده‌های نمازش هست.

در تمام احوال مراقب حرکات ظاهر و باطن هست تا ایات نعود را خراب نکند تا اون یکی رو خراب نکند.

اینجور آدم است.

در اعمالش حق معلوم به سؤال و محروم هم هست.

تصدیق عملی روز جزا دارد.

وقتی انسان به حرکاتش نگاه می‌کنه دقیقاً از تمام حرکاتش معلوم می‌شود که این روز جزا را در نظر دارد.

این تصدیق عملی اینجوری میشه.

این آدم از چی می‌ترسد؟

چرا می‌ترسد؟

چون با این که این‌ها را می‌کند، این‌ها را نمی‌بیند و این‌ها را ناقص می‌بیند و اعمالش را مناسب حق نمی‌بیند، مناسب جوهر هم نمی‌بیند و تکیه کردنی نمی‌بیند عمل خودش را فقط امیدوار به فضل خداست.

لذا می‌ترسد.

لذا می‌ترسد چون نقطه روشن در وجود خودش نمی‌بینه.

بل الذين هم من عذاب ربه مشفقون.

بعد دنباله آیه عجیبی، دنباله آیه از اون هم هشدار دهنده است از خود آیه.

إن عذاب ربهم غیر مأمول.

کأن اینجور هستند.

این‌ها از عذاب خدا، اونایی که از عذاب پروردگارشان می‌ترسند بعد برای اینکه مطلب را تأیید بکنه میگه که تأیید بکنه.

میگه إن عذاب ربهم غیر مأمول.

از عذاب پروردگارشون نمی‌شود در امان بود.

تأیید هم می‌کنه.

یعنی خب معلومه تأیید کنه که کلام خود خداست.

میگه این‌ها از عذاب پروردگارشون می‌ترسند.

إن عذاب ربهم غیر مأمول.

عذاب پروردگار رو نمی‌شود ازش ایمن شد.

یعنی حق میده به این‌ها.

میگه باید بترسند برای اینکه از عذاب خدا نمی‌شود در امان بود.

دقت کردی نکته چجور میشه؟

حالا اینا چهار تا خصوصیت هست خصوصیات خوبان.

یکی نمازگزاران چنینانی که بر روی نمازش هستند.

یکی اینکه در اعمالشون حق معلوم به سؤال و محروم هست.

یکی اینکه تصدیق عملی روز جزا دارند.

یکی هم که چهارمی با این بس از عذاب پروردگارشون می‌ترسند.

بعد خصوصیات دیگر را می‌شمارد.

چی؟

چی؟

چی؟

چی؟

الی آخر.

میگه این‌ها هستند که أولئک فی جنات النشر.

این‌ها اهل بهشت هستند.

متوجه شدی؟

این‌ها.

که از جمله خصوصیاتشون محافظت بر نماز است غیر از روی نماز ایستادن که بعداً می‌شنویم.

خب اینم شاهد بر این است که خوبان از خصوصیاتشون تکیه نکردن بر عمل است و فقط امیدوار بودن به فضل ما در عین مجاهدت است.

اینجا هم اشتباه نشود.

میگه این است که عمل نمی‌کند امیدوار به فضل و رحمت خدا دارد.

این امید، امید نیست.

این امید محكوم است از لحاظ روایت.

مثلاً امانه حساب کرده ائمه صلوات الله علیهم اجمعین این امید را.

کسی که عمل نمی‌کند امیدوار است این امانه است، آرزوی بیجا است.

امید صحیح مال کسی است که در عین مجاهدت امیدوار می‌شود فقط به فضل و رحمت خدا چون معترف به تقصیر است.

این روایت آخرین حرف من باشد که در این باب روایت رو می‌خونم فقط ترجمه رو.

جلدیت داده کلمات دویست و بیست و هشت صفحه.

عن ابی جعفر علیه السلام قال قال رسول الله صلی الله علیه و آله.

من به جای شما باشم این روایت را حفظ می‌کنم هر روز چندین بار خودم می‌خوانم.

امام باقر فرمود قال رسول الله صلی الله علیه و آله.

رسول الله فرمود قال الله عز و جل خدا فرمود.

امام باقر میگه رسول الله فرمود خدا فرمود که لا يتوکل العاملون على أعمالهم التي يعملون بها لثواب.

میگه که خدا می‌فرماید که اون‌ها که عمل می‌کنند به اون‌ها بگید.

اون‌ها که عمل می‌کنند به اون‌ها بگید که تکیه بر اعمالشون نکنند.

تکیه بر اعمالشون نهی می‌کنه.

تکیه بر اعمالشون نکنند.

فإنهم اون‌ها الذي تعب و أتعب أنفسهم أعمالهم.

به اون‌ها بگید که اگر اون‌ها جدیت بکنند، کاملاً مجاهدت بکنند و أتعب أنفسهم أعمالهم خودشون را کاملاً به ریاضت و سختی ریاضت یک عمر بیندازند.

ریاضت عبودی و مشروع، مجاهدت.

فی عبادتی و أتعب أنفسهم أعمالهم فی عبادتی.

خودشون را کاملاً به سختی بیندازند یک عمر در عبادت من.

کانوا مقصرین.

به اون‌ها بگو که اگر اینجور بکنند مقصرند.

اگر اینجوری بکنند هنوز چه هستند؟

مقصرین، مقصر هستند.

غیر بالغین فی عبادتی.

غیر بالغین فی عبادتی.

در عبادتشون نرسیدند کنع عبادتی به اون عبادتی که مناسب است.

به اون نرسیدند.

فی ما یطلبون من کرامتی تا منتظر کرامت من در برابر عبادت کذایی‌شون بشوند.

و إن هم فی جناتی ورود و منتظر ورود به بهشت باشند و رفیع درجات علا فی جوار و به درجات عالیه برسند.

و لاکن برحمتی علیه صدو.

در عین حال که مجاهدت می‌کنند به رحمت من تجربه کنم و فضل اگر بود، فضل را امیدوار باشم و إلى حسن ظنی فلیطمئن بگم حسن ظن داشته باشم به فضل و رحمت من فقط.

و إن رحمتي إن ذالک تغرفهم و بمنّي أبلغهم رضواني.

در این صورت رحمت من آنها را می‌یابد.

یعنی اگر از عملشون سر به نظر کردن اونم با اون حال حاکم جدی بر وجود که گفتم اگر فقط تنها امید براشون موند رحمت خدا، اونوقت میگه رحمت من آنها را می‌یابد و من به منّ خودم آنها را به رضوانم می‌رسانم و أغفشهم aff их، affشون می‌کنم.

affشان می‌کنم.

دقت بکنید.

جمله رو دوباره تکرار می‌کنم.

affشان می‌کنم.

حالا بعد از این مجاهدت‌ها چی می‌کنم؟

affشان.

نماز ما را باید aff بکند خدا.

بفهمید چی میگم.

دقت-- من می‌ترسم خوب نفهمید.

باید نماز ما را خدا aff بکند که اینجور نماز خوندیم.

اگر مثلاً اهل نماز بوده‌ای از اول تا آخر، باید روز خدا ما را، روزه ما را خدا aff بکند، aff بکند و به رحمتش ببرد.

فإني أنا الله الرحمن الرحیم، بذالک أسمی.

امیدوارم انشاالله که همین حقیقت را خوب فهمیده باشیم و هم فزفه لازم را از اینجا گرفته باشیم.

یکی از عرفا گفته است که اینقدر مستخدم نبله اصحا که هست که از خصوصیات خوبان در ایران ذکر شده که اونایی که از سحرها استغفار می‌کنند.

یکی از عرفا گفته ولی خب حرف رفیقیست، خوبیست حالا نه اینکه حتما تفسیر آیه ای است.

گفته است که اینا مال شب زنده داران از ارباب مجاهدت و اهل انقطاع این‌هاست.

مال اون خوبان است که شب را به مجاهدت و تهجد می‌پردازند و khi سحر شد از عیوب و نقائص آنچه در آن شب از عبادات انجام داده‌اند برای اون چی می‌کنند؟

استغفار می‌کنند.

این مال اون‌هاست.

شب تا سحر عبادت می‌کنه سحر، سحر برای اون عبادتی که مناسب ساعت تخم است سر تا پا نقصان بود برای او طلب مغفرت می‌کنه که باید ببخش نه توانستم.

دقت می‌کنی؟

یکی میگه که من نماز می‌خوانم باز از عرفای از اهل معرفت یعنی اینجور بود.

وقتی نماز می‌خوانم این جدی‌ست ها.

یعنی شما من اینو به شما بگم که جدی‌ست.

این جمله جدی‌ست.

حالا دیگه این گوینده اهل انقطاعه.

این جدی‌ست برای کسان.

میگه وقتی نماز می‌خوانم و نمازمو تمام می‌کنم و منصرف از نماز می‌شوم، دقیقاً در محضر خدا مانند کسی منصرف می‌شوم از نماز، میرم به سراغ کارهای دیگر که دزدی کرده است.

دقت می‌کنی؟

دقیقاً.

به خدا می‌داند درست است برای بعضی‌ها که به جاهای خودشون رسیدن.

یعنی به اعتراف تقصیر رسیدن.

نه اینکه نماز می‌خواند راحت می‌شود.

میگه دقیقاً مانند کسی که منصرف می‌شود که دزدی کرده است.

دقت کن.

حياء تقصیر یه مسئله‌ست به جای خودش.

نگرانی، شرمندگی.

اسمش حياء تقصیر است دیگه.

خب امیدوارم انشاالله که این بود.

خوب می‌شود انسانی.

یعنی انسان دیگه در این صورت حتما در وجودش جز اتکاء به رحمت نیست و فضل نیست.

اما إن بود اتکاء به عمل می‌شود.

عملاً که خدا بخواهد حساب بکند اون نمازها و اعمال، حساب بکند هیچ‌کدامش به جایی نمی‌رسد.

انشاالله خدا عنایت کند.

در عین حال از خدا این را هم می‌خواهیم که خدا انشاالله این توفیق را به ما ببخشد و این دعای دیگه رو هم از خدا انشاالله فرج امام زمان صلوات الله و سلام عليه را نزدیک کند و مظلومین عالم مسلمانانی که این همه در اقصی مختلف عالم این همه ظلم به آنها می‌شود به دست اون حضرت از ظلم‌ها نجات پیدا بکنند انشاالله.

خب دعاها هم پره بعد از اعتراف به تقصیر پره.

از طرفی منتهی نه مقام آنها را، نه منزلت‌شون را، نه اون عبادت و کل عبادت که آنها داشتند را و نه اون تقصیری که خود آنها برای خودشان می‌دیدند را به قول ما نمی‌رسند.

او چه جوری خودش رو مقصر عبودیت می‌دید؟

ما فعلاً اگر اهلش باشیم تقصیر خودمون را می‌فهمیم و بهش معترف می‌شویم.

میگه اعتراف تقصیری که ما داریم، نه اون تقصیراتی ما در خودمون، در عباداتمون، نقائصی که می‌بینیم در نماز و کارهای خیر این‌ها، اون عیب‌ها و نقصاتی که ما می‌بینیم در کارهای خیرمون، اون عیب و نقص‌ها در کارهای خیر اون‌ها نبود ها.

تقصیرهایی که اون‌ها برای خودشان می‌دیدند چیزیست که فکر ما به اون نمی‌رسد.

دقت فرمودین؟

با این وجود برای خودشان آنها در عالم خودشون تقصیرها می‌دیدند سر عبودیت و طبعا معترف بودند و و این دعاهاشون هم نشان می‌دهد.

ما تقصیرهای خودمون را خواهیم دید اگر موفق باشیم.

چه تقصیرات و نقائصی در عبادات ما هست که مناسب ساعت وجود تخم نیست و از اونم که تقصیرات خودمون رو خواهیم دید اگر خدا عنایت کند و معترف به تقصیر خودمون خواهیم بود.

ولی کل حقیقت و حقیقت کلی یه چیز و اون اینکه هر کسی در منزلت خودش به تقصیر خودش اگر او از خدا باشد متوجه شود و معترف به تقصیرش باشد و امید، امیدوار به فضل و رحمت خدا باشد.

در دعای عرفه سیّدالشّهدا صلوات الله علیه اصلاً یعنی همه دعاها.

حالا قطعات زیاد هست که یه جمله در اون آخر دعای عرفه هست.

آخر دعا البته اون قطعه بعدی که بر اساس بعضی از نصوص هست قبل از اون قطعه.

اونجا که حضرت دعا را تمام کرد و هست در روایتی زیاد گریه کرد.

خیلی.

اونقدر گریه کرد که روایت میگه هشت از چشم‌هاش مانند نابدان.

در روایتی این است جاری بود.

خیلی گریه می‌کرد و با صدای بلند شروع کرد یه چند سطر آخر دعای عرفه است.

يا أَسْمَعَ السَّامِينَ وَ يا أَفْضَلَ النَّاظِرِينَ.

اونجا این جمله است.

توجه کنید چیه؟

معصوم است.

امام است.

معصوم است.

چی هست؟

یعنی درک‌شون چیست؟

معرفت‌شون چیست؟

اعتراف به تقصیرشون در چه حرفه است؟

تقصیر اصلاً چی بود برای اونها؟

ما که نمی‌فهمیم که.

فرض کنم که اصلاً معصوم از یکی از خصوصیاتشون این هست که معصوم هستند.

یکی از خصوصیات.

معصومیت‌شون اون آره، جزئی از معنی معصومیت‌شون گناه ندارد است.

هیچ مکروه ندارد.

گناه، گناه هیچ، نیست.

اما چه تقصیری؟

معرفت‌شون بالاست.

منزلت‌شون بالاست.

برای خودشون تقصیرها می‌دیدن.

نمی‌فهمیم چیا.

نه اون تقصیرات مادر و باباها رو می‌بینیم.

چیزی که از عسی شده این جمله میگه.

می‌گه که در اون آخر دعاء تو میگه که خیلی گریه کرد و بعد با صدای بلند گفت يا أَسْمَعَ السَّامِينَ وَ يا أَفْضَلَ النَّاظِرِينَ چند جمله که میگه، میگه فَأَسْأَلُكَ اللَّهُمَّ حَاجَتِيَ الَّتِي خیلی جمله عجیبی است ها دوستان همه دقت کنید.

میگه فَأَسْأَلُكَ اللَّهُمَّ حَاجَتِيَ الَّتِي إِنْ أَعْطَيْتَنِيهَا لَمْ يَضُرَّنِي مَا مَنَعْتَنِي وَ إِنْ مَنَعْتَنِيهَا لَمْ يَنْفَعْنِي مَا أَعْطَيْتَنِي أَسْأَلُكَ فَكَاتَبَ رَغَبَتِي مِنَنَّار.

میگه خدایا من حاجتی که دارم از تو می‌خواهم یک حاجت.

حاجتی دارم خدایا از تو می‌خواهم که اگر اون حاجتم را به من دادی دیگه هرچی ندی هم مهم نیست.

به من ضرر نمی‌رساند.

و اگر اون را ندادی هرچی هم بدی به نفع من، به درد من نخواهد خورد.

یک حاجت.

و اون چیه؟

أَسْأَلُكَ فَكَاتَبَ رَغَبَتِي مِنَنَّار.

می‌خواهم از آتش منو نجات بدی.

یک حاجت.

منظور این اعتراف به تقصیره دقت کنید.

یک حاجت دارم از تو می‌خواهم که اگر بدهی خیلی عجیبه.

اگر اون را بدهی دیگه هرچی هم از به من ندادی مهم نیست.

من ضرر نمی‌رسونم.

اگر اون را ندهی هرچی هم بدهی به نفع من نخواهد بود.

اون چیه؟

أَسْأَلُكَ فَكَاتَبَ رَغَبَتِي مِنَنَّار.

می‌خواهم منو از آتش آزاد کنی، نجات دهم.

که وقتی خدای متعال ما حالش اهل نجاتت نیستیم با این کارها و با این عبادت.

امیدوار به عبادت اون که ما کارو انجام دادیم این عین ذلالت است.

عین ذلالت.

دقت بفرمایید ذلالت که شیطان رو به انسان مسلط می‌کنه.

برای همین تکلیف ما خیلی سخته.

حضرت موسی بن جعفر سلام الله علیه فرمود در عین حال که جدیت کنید در عبادت اما مواظب باشید که همیشه با طرف تقصیر باشید.

اما اینجور در عین جدیت در عبادت با طرف تقصیر باشید.