د
درسگفتارها
پرسش
جستجو
فهرست من
بازگشت به فهرست جلسات
جلسه ۵
دارای متن همگام
آموزش تدبر در سورهٔ مزّمّل — بخش چهارم
در انتظار شروع گفتار…
۰:۰۰
۱۶:۲۱
15
15
۱×
فهرست من
اشتراک
دانلود
متن کامل
نسخه کتابی
خلاصه
فهرست مطالب
۵ سرفصل
## آموزش تدبر در سورهٔ مزّمّل — بخش چهارم
۰:۱۰
## وجوبِ نماز شب؛ برای پیامبر واجب، برای دیگران مستحب
۲:۱۶
## «والله یقدّر اللیل والنهار»؛ قدرتراندن، نه صرفاً اندازهگیری
۲:۴۷
## نماز و اقامهٔ صلاة؛ ستون و خیمه؛ فرهنگِ نماز
۴:۲۰
## سورههای دیگر را به نماز باز کنیم؛ از رویِ مصحف نیز رواست
۱۲:۳۶
متن جلسه
دنبالکردن خودکار
بدون ترجمه
خب سوره مزمل سوالی دارین بازم؟
بفرمایید. مهلت بده یعنی من یه چند سباحی که تو دنیا هستن دارم مدارا میکنم.
یعنی خداوند میخواد چیکار کنه؟
هم بیصبری نکنن. خدا میخاد بیصبری نکنه،
عجله نکنه در تقاضای عذاب بر اونها یا در مثلاً برخورد فیزیکی با اونها یا ترک کردن اونها.
مثلاً ما داریم در قرآن کریم جاهایی که خدا به پیامبر گرامی اسلام میفرماید "ولا تكن كصاحب الحوت".
نکنه مثل یونس علیه السلام یه وقت اینجوری بکنی.
یونس چیکار کرد؟ ایشون این بود که قبل از اینکه خدا اجازه بده قومشو ترک کرد.
دیگه انقدر بهش فشار اومد گذاشت رفت.
که بعد خدا با همین کار
خب یونس علیه السلام رو
در واقع خدا مقدر کرد که به د-دریا افتاد ماهی او رو بلعید و آن شد که میدونید دیگه.
سؤال کردن امر به رسول در سیاق اول سوره مربوط به مؤمنین میشود.
امر به مؤمنین است؟ خیر،
امر به رسول است. آیا تخفیف در سیاق سوم مربوط به زمان نیست؟
تهسوها مربوط به زمان است
که در جلسه قبلی اینو توضیح داده بودم که نه، اصلاً تهسوح به زمان نمیتونه مربوط باشه.
"أَلَمْ أَلَنْ تَهْسُوهُ". چرا؟
چون اصلاً زمان اونجا خودش متغیره.
مثلاً خدا نگفته بود دقیقاً نصف
که این نفر بگه خب من نمیدونم دقیق نصف شد یا نه.
چند ثانیه کمتر شد یا بیشتر شد، چند دقیقه کمتر شد یا بیشتر شد.
از همون اول که خدا دستور داده بود فرموده بود "قُمِ اللَّيْلَ إِلَّا قَلِيلًا
أَوِ انْقُصْ مِنْهُ قَلِيلًا أَوْ زِدْ عَلَيْهِ".
یعنی اصلاً خود دستور
در واقع یک حد اقل و حد اکثری داشت.
خودش از نظر زمانی دقت خاصی،
لحاظ دقت خاصی در اون دستور نشده بود.
در برخی موارد از این سوره وجوب نماز شب مطرح شده،
چگونه است؟ وجوب که نه.
بله برای پیامبر وجوب اما برای دیگران استحباب نماز شب رو هم میشه از این سوره فهمید با این توضیح که نماز شب
ظرف ترتیل قرآن در دل شبه.
که البته من توصیه میکنم بخشی از سؤالاتی که پرسیدید ناظر به
در واقع جلسه قبله که ما در جلسه قبل اینا رو تقریباً مفصل توضیح دادیم.
سؤال بعدی در آیه
بیست "وَاللَّهُ يُقَدِّرُ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ أَلَمْ أَلَنْ تَهْسُوهُ" چرا گفته نشد "وَاللَّهُ يُقَدِّرُ".
ببینید خداوند "يُقَدِّرُ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ" اولاً "يُقَدِّرُ"
به نظر حقیر به معنی اندازهگیری نیست با اینکه در بعضی از ترجمهها همین معنی نوشته شده.
ولی آنچه که حقیر میفهمم اینه که "يُقَدِّرُ" یعنی قدرت خود را
به جریان در میآورد. یعنی خدا با قدرت خود شب و روز را به جریان در میآورد.
"وَاللَّهُ يُقَدِّرُ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ" یعنی این.
وقتی میگه "أَلَمْ أَلَنْ تَهْسُوهُ" یعنی خدا میخواد بگه من اقتضائات شب را
میدانم. من میدونم یه آدمی که بیماره تو دل شب نمیتونه این دستور را
پا به پای پیغمبر انجام بده.
دو سوم شب بیدار بمونه، نصف شب یا یک سوم شب بیدار بمونه و عبادت کنه.
چون منم که دارم شب و روز را با قدرت خودم به جریان در میارم
پس علم کاملی به اقتضائات شب و روز دارم.
پس من خدا میدانم که از عهدهی شما بر نمیآد همیشه هر شب
به این دستور پا به پای پیغمبر بخواید عمل کنید.
مریض که باشید نمیشه، سفر که باشید نمیشه، تو قتال که باشید نمیشه.
بله برای پیامبرم همینه ولی با یه تفاوتی.
پیامبر از عظمت روحی برخوردار است و پیامبر مکلف به دریافت وحی است که هیچکدومو شما ندارید.
نه اون عظمت روحی برای شما ثابته،
نه تکلیف دریافت وحی متوجه شماست.
اون حضرت بحثش فرق میکنه.
ما ایشون رو مکلف کردیم این کار رو انجام بده
با اینکه یه مقدار ممکنه برای ایشون سخت باشه.
اما چون سختی بزرگتری را
باهاش مواجه میشه اگر این کارو نکنه،
اگه قرار باشه مثلاً این سختی شب بیدار موندن و عبادت کردن به این اندازه را تحمل نکنه،
اونوقت دیگه توان مقاومت در برابر نزول وحی را بگید نخواهد داشت.
خودبهخود انگیزهی او برای انجام این کار یه انگیزهی فوقالعاده بالاتریست.
چون او اگر این کارو نکنه نمیشه.
اما من و شما این کارو نکنیم نمیشه.
پس ما طبیعتاً اندازهی اون حضرت ظرفیت و انگیزه برای این کار
نداریم. اون تکلیف متوجه ما هم
نیست. اقامه صلاة
فرقش با خود نماز
در چیه؟ نماز
همین حرکات پنج گانه است.
حالا تو یه نگاه عرض میکنم ها، تو یه نگاه.
من میخوام یک، یکی از فرقها رو یه توضیحی بدم.
همین نه- اوقات پنج گانهای که ما نماز میخونیم، هفده رکعت نماز میخونیم، قيامی داره، رکوعی داره،
سجودی داره، این نمازه.
اقامه نماز برپا داشتنه.
برپا داشتن مثل اینکه شما یه خیمه میخوای بلند کنی.
یعنی یه بار نماز عمود الدین، یه بار نماز چیه؟
خیمه است. نماز میخونی مثل ستون میمونه.
اما نماز را میخوای برپاداری، نماز تنها نیست.
نماز وقتی نمازه که بغلش چی هست؟
انفاق هست. وقتی این دو تا کامله که تصدیق روز جزا هست.
وقتی این سه تا کامله که ترسه از عذاب هست
وقتی این چهار تا کامله که پاکدامنی هست.
وقتی این پنج تا کامله که تعهد و امانتداری هست.
وقتی این شش تا کامله که مسئولیتپذیری اجتماعی هست.
وقتی این هفت تا کامله که همواره مراقبت کنی هیچ کدوم از قلم
نیفته. سوره مبارکه مآراج این هشت تا رو که الان من شمردم به عنوان فرهنگ نماز میشماره.
اینا همه نمازه. درسته نماز یکیشه ولی به یه معنای دیگر نماز همه شه.
خب یه بار نماز میخوانم،
این اون نمازیه که ستونه.
یه بار فرهنگ نماز را میخوام پیاده کنم.
پیاده کردن فرهنگ نماز فقط با نماز خوندن
نیست. زکات داره، تصدیق جزا داره، ترس از عذاب داره، پاکدامنی داره، تعهد و امانتداری داره،
مسئولیتپذیری اجتماعی داره.
اینا همه با هم میشه فرهنگ نماز.
اق-اقامه نماز یعنی اینکه به نماز به مثابه یک خیمهای که شریعت را داره میپوشانه نگاه کن.
این میشه اون نمازی که ما میخوایم.
یه جور دیگه هم بعضیا تفاوت گفتن.
گفتن نماز خوندن فردیه، اقامه نماز چیه؟
اجتماعیه. یعنی فردی اینه که شما نماز میخونی اما یه بار دغدغه اینو داری که جامعهت نمازگزار باشد،
نه فقط من نماز بخونم.
وامر اهلک بصلاه.
اهلت را نمازگزار کنی، بچههاتو نمازگزار کنی، جامعهتو نمازگزار کنی.
این اقامه نمازه.
یعنی تلاش برای برپا کردن نمازه.
اینم یکی از تفاوتهاست که هر دوتاش به نظر حقیر میتونه درست باشه.
آخرین سوالی که جواب میدم، آیا خواندن قرآن در شب همان نماز شب را،
کار نماز شب را انجام میدهد؟
یعنی میشود دیگر نماز شب را نخوانیم و به جای آن قرآن بخوانیم؟
ما در سوره مبارکه علق توضیح دادیم این مطلب رو گفتیم
انشاالله در سطح یک هست عزیزانی که نبودن انشاالله استفاده خواهند کرد.
اونجا توضیح دادیم اصلاً در فرهنگ قرآن ظرف قرآن خوندن نمازه.
یعنی بهترین حالت برای قرآن خوندن ما
چیه؟ نمازه.
در خود قرآن شاهد داریم از سوره علق.
خدا در سوره علق به پیغمبر فرمود اقرأ.
درسته؟ بخون. چیو قرار بود بخونه؟
قرآن را بخونه. درسته یا نه؟
خب پیغمبر چه کار کرد در عمل به دستور خدا؟
اریت الذي ینهی عبدا اذا صلی.
یعنی پیغمبر در عمل به دستور اقرأ نماز برپا کرد.
نماز خوند. یعنی حضرت قرآن را در دل نماز تلاوت کرد.
همین خودش نشون میده که نماز ظرف قرآن خوندن است.
این یک. دو، واقعاً تو نماز مگه ما چکار میکنیم؟
قرآن میخونیم دیگه. الله اکبر.
سوره حمد رو میخونیم. بعد یه سوره قرآن رو میخونیم.
یه رکوعی، سجدهای دوباره قیام میکنیم.
دو مرتبه سوره حمد میخونیم. باز یه سوره دیگر قرآن میخونیم.
یعنی عمده نماز
چیست؟ قرآن خوندنه.
فقط فرقش با قرآن خوندن بیرون نماز اینه که بیرون نماز بدون احرام قرآن میخونیم،
احرام نبسته قرآن میخونیم،
تو نماز احرام بسته قرآن میخونیم.
تکبیره الاحرام. احرام بسته یعنی چی؟
یعنی یه چیزایی رو بر خودمون حرام میکنیم.
الله اکبر که میگیم خوردن و نوشیدن و خوابیدن و حرف زدن و راست و چپ شدن و اینا رو بر خودمون حرام میکنیم.
میشه تکبیره الاحرام.
بعد شروع میکنیم قرآن خوندن.
یعنی مثل اینکه میخوایم حرمت قرآن خوندن را بیشتر رعایت کنیم.
اصلاً نماز ظرف قرائت قرآنه.
سه، اگر به روایاتمون مراجعه بکنیم تو روایاتمون هم تصریح شده به اینکه این قیام شبانه برای ترتیل
قرآن، نماز شب است
و حتی در بعضی از
روایات که فراوان هم هستند
فرموده اگر کسی قرآن بخواند، قرآن را تو نماز واجب بخواند
صد امتیاز میگیره. من دارم این اعدادو میگم اعداد چیزی که روایت ذکر کرده صد امتیاز میگیره.
این قرآن را تو نماز مستحب بخواند ده امتیاز میگیره.
این قرآن را خارج از نماز بخواند یک امتیاز.
یعنی شما اگر قرآن رو ببری تو نماز
واجب باشه ده، صد برابر اجر داره،
مستحب باشه ده برابر اجر داره.
شما میخوای قرآن بخونی روشت این باشه، نشستی تو خونه،
شبه، روزه، هر وقتی میخوای قرآن بخونی یا سر کاری یا نمیدونم سر کار که البته باید کار کنی.
مثلا داری فرض بفرمایید مسیری رو میری نمیدونم تو اتوبوس نشستی،
حالا وضوئی داری، خوبه که مؤمن دائم الوضو باشه دیگه تا جایی که میتونه با وضو باشه.
خب همینجوری که مشغول کارت هستی یا
داری مثلا مسیرتو میری یا مثلا فرض بفرمایید میخوای بخوابی یه دو دقیقه تو رخت خوابت هستی،
همونجا نشسته، ایستاده، هر جور مقدورته ایستاده اجرش بیشتره.
میتونی برای قرآن خوندن الله اکبر یه سوره حمد بخونی، هر چقدر خواستی قرآن بخونی.
بعد یه سج-یه رکوع دو تا سجده دو مرتبه رکعت بعدی،
ببرش تو قالب نماز.
یه دور قرآن تو نماز ختم کن.
نشسته، ایستاده، هر جور مقدورته، هر جور راحتی.
ایستاده بیشتر اجر داره. واجب بیشتر اجر داره.
اینا همه طبقهبندی شدن، تو روایات دستهبندی شدن.
قرآن تو نماز مستحب نشسته، قرآن تو نماز مستحب ایستاده، قرآن تو نماز واجب، قرآن خارج از نماز.
اینا همه طبقهبندی شدهست از نظر اجر و اثر
نماز مستحب هم میدونید نماز مستحب موانعی نداره.
خیلیا همینطور که مثلا تو اتوبوس نشستن دارن میرن،
تو مترو هستن، نمازشونم میخونن.
تو نماز مستحب حتما باید رو به قبله باشم، الان مترو چرخید من کدوم ور بچرخم، الان
رکوع شد من چیکار کنم، اینا نداره.
تو نماز مستحب همینجوری که نشستی لازم هم نیست خیلی تابلو باشه.
الله اکبر بسم الله الرحمن الرحیم،
وضو داری نمازتو میخونی.
یه حمدی میخونی بعد یه چند تا سوره قرآنی میخونی بعد با اشاره رکوع و سجده تو انجام میدی.
اینام نماز مستحبه. سوار بر مرکب میشه نماز مستحب.
حالا راننده بودید لطفا نماز نخونید یه وقت سبحان الله تخ.
اِ بابا چی شد آخه حاج آقا تو نماز مستحب موقع رانندگی.
نه من رانندگی رو نمیگم. یه بار یه جایی گفتم یه نفر تذکر داد پلیس بود.
گفت تو رانندگی لطفا نماز مستحب نخونید.
دیدم راست میگه. آدم یه وقت میبینه حواسش پرت میشه
به جای اینکه مثلا دور بزنه رکوع میره
بعد تمام شد. بله خلاصهش اینکه بله نماز شب همان قرآن خوندن ماست.
فقط یه خواهشی دارم. ما یه عادتی کردیم
تو نمازامون غیر از این خدا حفظ کنه سوره کوثر و
سوره توحید و سوره
قدر و اینا چیز دیگهای نمیخونیم.
یعنی مراقب هستیم خدایی نکرده سورههای دیگر قرآن رو یه وقت نیاریم تو نمازمون.
بابا این سورهها اکثرشون توصیه شده که تو نماز خونده بشن.
براش اجرهها شمرده شده.
چرا قارعه رو نمیخونی؟
چرا عادیات رو نمیخونی؟ چرا تکاثر رو نمیخونی؟
چرا نمیدونم عبس رو نمیخونی؟
نازعات رو نمیخونی؟
چرا سوره حالا بقره که ما توانشو نداریم حالا اگر کسی میخواد از اون نماز شبای پیامبری بخونه،
بقره رو هم میتونه بخونه آل عمران هم میتونه بخونه.
دقت کنید. البته تو نماز مستحبی شما میتونید بخشی از یه سوره رو بخونید.
لازم نیست کل سوره تمام بشه.
شما یه حمدو میخونی، یه چند صفحه از سوره بقره رو میخونی، تمام.
مشکل نداره. میتونی سوره بقره رو تقسیم کنی، یه ماه تو نماز شبت سوره بقره رو تموم کنی.
هیچ مشکلی نداره.
بله البته میخوام بگم اونش که ویژهست اما میخوام بگم کلشم میشه خوند.
خواهشم اینه سورههای دیگر رو پاشو به نمازامون باز کنیم.
هر سورهای رو که تدبر میکنیم میفهمیم بیاریم تو لیست نمازامون اون سوره رو بخونیم.
حفظ نیستم، خب از رو بخون.
بعضیا فکر میکنن موقع نماز خوندن دیگه نمیشه به قرآن نگاه کرد.
چرا؟ اونی که نمیشه نگاه کرد تلویزیونه که نگاه میکنید.
موقع نماز خوندن فوتبال رو نمیشه نگاه کرد که نگاه میکنید.
کانال رو نمیشه عوض کرد که عوض میکنید.
زیر گاز رو نمیشه خاموش کرد که خاموش میکنید.
موقع نماز خوندن قرآن میشه خوند.
آقا قرآن رو بگیر جلوت بخون.
سوره رو خوندی، آقا من امروز میخوام با سوره قیامت نماز بخونم.
سوره قیامت حفظ نیستم، میگیرم جلوم میخونم.
هیچ مشکل نداره واجب باشه.
در نماز واجب قرآن از رو خوندن اِ--
اشکال ایجاد نمیکنه. اشکال ایجاد نمیکنه.
من دارم قرآن میخونم. حفظ نیستم از رو میخونم.
حفظم از حفظ میخونم. خود قرآن خوندن از رو به خودی خود اشکال ایجاد نمیکنه.
مگر یه وقت کسی میگه من قرآن رو دست میگیرم حواسم پرت میشه رکاتامو گم میکنم، شک میکنم، چه میکنم.
مجبورم هی گوشههای صفحه قرآن رو تا کنم ببینم چند رکعت خوندم و اینا،
اون بحث دیگهست. ما میگیم حالا به خودت خیلی زحمت نده، اونایی که حفظی بخون.
ولی اشکالی نداره.
الا سورههای سجدهدار
که سورههای سجدهدار رو به-- تو فقه شیعه نمیشه بعد حمد در نماز بخونی.
تو نماز واجب که حتما نمیشه بخونی، تو نماز مستحب دقیقا حضور ذهن ندارم مانعی داره یا نه، شاید اونجام نشه بخونی.
حالا اون نگاه کنید. اول النعمه، نعمه یعنی پیغمبر.
اول النعمه یعنی ثروتمند، قدرتمند، دارای زر و زور. بیشتر این م-مراده.
جلسه قبل
جلسه بعد