یادداشت: ترجمههای فارسیِ زیرِ عبارات عربی در این متن، توسط مدل افزوده شدهاند و جزو سخنان استاد نیستند.
ادامهٔ نقشهٔ تجلیات
بسم الله الرحمن الرحیم.
«وَلِلَّهِ ٱلْأَسْمَاءُ ٱلْحُسْنَىٰ فَٱدْعُوهُ بِهَا» (اعراف / ۱۸۰)
ترجمهٔ فارسی (توسط مدل، نه استاد): و نامهای نیکو خاص خداست؛ پس او را با آنها بخوانید.
هر اسمی که به کمال اشاره کند نام خداست در این بحث. جلسهٔ چهارم بر تفصیلِ جلوهها متمرکز است.
سه لایهٔ تجلی — مرور منظم
از یک واقعیت دو تعبیر میآید: علمِ ذات حق به ذات خود، یا تجلیِ ذات حق برای ذات. این اولین جلوه بود؛ به اصطلاح عرفا اولین تعیّن، اولین ظهور، اولین تأمل. خود خدا برای خود تجلی کرد؛ ذات به ذات.
مرحلهٔ دوم: تجلیِ ذات خدا باز برای ذات خودش، اما چنان که اسماء در جمع حاضر شوند — مقام واحدیت. اینجا ذات با همهٔ اسماء برای خود جلوه میکند و آثار را نیز در پی دارد.
مرحلهٔ سوم — که اکنون برجسته میشود: جلوهٔ ذات با هر صفت و هر اسمِ حسنی جداگانه؛ جلوهٔ خدا با اسماء و در اسماء و صفات. با هر اسمی جلوهای؛ با هر صفتی جلوهای.
ذات در شکلها؛ آثار در پیِ هر جلوه
ذات خودش را از دست نداده است. همان ذات است که در شکلهایی جلوه کرده و در هر شکلی آثاری — مخلوقاتی — به دنبال دارد. یک ذات است، جلوهها دارد، و با هر جلوه منشأ اثر است. بسیاری از سخنهای بعدی از همینجا آغاز میشود. آن دو جلوهٔ اول کلیدِ نقشه بودند؛ کارِ تفصیلیِ خلق با جلوهٔ سوم گره میخورد.
تمثیلِ انسانِ کثیرالوجه
برای تقریب: انسانی را فرض کنید که مهندس است و بنای خوب میآورد؛ اهل هنر است و آثار هنری دارد؛ اهل ذوق است؛ باغبان است؛ کشاورز است؛ نقاش است؛ خیاط است. در ظاهر شغلها و آثار بسیارند؛ اما یک روح است که به شکلهای مختلف درآمده: سامعه شده، باصره شده، عاقله شده، خیاط و نقاش و بنا و مهندس شده. یک حقیقت بیشتر نیست که کار کرده؛ روحِ آن شخص.
اگر مثال را درست حساب کنید میبینید کثرتِ آثارْ کثرتِ ذات نمیآورد. همین تمثیل را به افقِ حق ببرید — با همهٔ نقصِ تمثیل: ذاتِ واحد در چهرهها و با اسماء جلوه میکند و هر اسم منشأ آثاری است.
خدا با اسماء کار میکند
ما آدمی که «نشان» نداریم بینشان کار نمیکنیم. اسم یعنی نشان؛ نشان یعنی تعیّن. همان که در اول بحث گفته شد: نام و نشان پیدا کردن. اسماء خدا یعنی آن بینامونشانِ ذات، نام و نشان مییابد و آنگاه کار میکند. با این بیان: خدا با اسماءش کار میکند و این عالم آثارِ اسماء خداست.
حتی آنجا که یک اثر را به اسمی خاص نسبت میدهیم، صفاتِ دیگر نیز نقش دارند؛ چرا؟ چون حقیقتِ همهٔ این صفات جز همان ذاتِ یگانه نیست. آن ذات است که اینگونه جلوه کرده؛ جلوه غیرِ او نیست.
ملأت أرکان کل شیء
در ادعیه آمده است که اسماء، ارکانِ هر چیز را پر کردهاند. این زبانِ دعا همان حقیقتِ سریانِ اسماء در آثار است. هیچ گوشهای از وجود از شعاعِ اسم خالی نیست؛ هرچند فهمِ ما اسمِ غالب را میبیند و بقیه را در سایه.
تأمل و عمل
استاد توصیه کرد تأمل بیشتر، و عمل همراه تأمل. فهمِ نقشه بدونِ ادبِ سلوک، نقشه را تزیینی میکند. اول عملِ متناسب با فهم؛ سپس عمقِ بیشتر.
جمعبندیِ جلسهٔ چهارم
سه لایه: احدیت؛ واحدیت؛ جلوه با تکتکِ اسماء و تولیدِ آثار. تمثیلِ انسانِ کثیرالوجه. عالم = آثارِ اسماء. خدا با نشانِ اسماء کار میکند. همهٔ صفات در هر اثر حاضرند چون به یک ذات بازمیگردند. صلوات بر محمد و آل محمد.
چرا دو جلوهٔ اول «کارِ خلقی» نام نمیگیرند؟
در بیانِ استاد، دو جلوهٔ اول بیشتر در افقِ ذات برای ذاتاند؛ هرچند آثار را بالقوه در واحدیت همراه دارند. اما سخنِ مفصلِ مخلوقاتِ مشهود با جلوهٔ سوم گره میخورد: آنجا که هر اسم بابِ اثری میشود. این تفکیکِ آموزشی است تا ذهن یکباره در کثرت غرق نشود.
دقت در تمثیلِ مشاغل
تمثیلِ مهندس و نقاش و باغبان برای تفهیمِ «یک روح — چند چهره» است، نه برای تشبیهِ حق به انسان. هر تمثیلی از جهتی نزدیک میکند و از جهاتی دور. جهتِ قرب اینجاست: کثرتِ آثار دلیلِ کثرتِ ذات نیست. جهتِ بعد: مخلوق محدود است و حق نامحدود؛ پس تمثیل را سقفِ حقیقت نسازید.
اسم بهمثابهٔ نشانِ کار
بدونِ تعیّن، ذهنِ ما «کار» را نمیفهمد. زبانِ دین میگوید خدا خالق و رازق و محیی و ممیت است؛ اینها نشانهای کارند. بینشانِ ذات در مقامِ غیب میماند؛ با نشانِ اسماء، خطاب و دعا و نظامِ تکلیف معنا مییابد. از این رو اسماء هم معرفتیاند هم عملی.
حضورِ همهٔ صفات در هر اثر
اگر گلی میروید، فقط اسمِ رب یا اسمِ جمال نیست که کار میکند؛ علم و قدرت و حیات و دیگر اسماء نیز در همان رویش حاضرند. غلبهٔ یک اسم در نگاهِ ما، نفیِ حضورِ بقیه نیست. این نکته از توحیدِ افعالی محافظت میکند.
پیوند با جلساتِ پیش
نفیِ صفات در ذات، مخلوق بودنِ اسماء در تجلی، احدیت، واحدیت، و اکنون کار با اسماء: حلقههای یک زنجیرند. اگر حلقهای بیفتد، یا تعطیل است یا تشبیه.
عالم بهمثابهٔ متنِ اسماء
اگر عالم آثارِ اسماء است، مطالعهٔ جهان میتواند مطالعهٔ اسماء باشد برای اهلش. نه به معنایِ علمِ تجربیِ صرف، بلکه به معنایِ دیدنِ وجهِ الله در نظامِ اسباب. این نگاه، اسباب را باطل نمیکند؛ شفاف میکند.
توصیهٔ پایانیِ جلسه
تأمل بدونِ شتاب؛ و ترس از غلطیدن به تعریفهای تشبیهی. نقشه را بنویسید، مثال را بررسی کنید، و از آنجا به سویِ فهمِ سریانِ اسماء بروید.
لایهٔ سوم و میدانِ کارِ اسماء
تا وقتی ذهن فقط در احدیت و واحدیت بماند، از کارِ مشهودِ عالم دور است. لایهٔ سوم میدانِ خالقیت و رازقیت و اماته و احیا است چنانکه در زبانِ دین آمده. اینجا است که میگوییم خدا با اسماء کار میکند.
یک روح و چند هنر — تکمیلِ تمثیل
در تمثیل، خیاطی و نقاشی و مهندسی آثارِ یک روحاند. در حق، امطار و انبات و رزق و تدبیر آثارِ اسماءِ یک ذاتاند. کثرت را به وحدت برگردانید تا مشرک نشوید؛ وحدت را در کثرت ببینید تا از دیدنِ حکمت محروم نمانید.
نشان و بینشانی
بینشانیِ ذات مقامِ سکوتِ معرفتی است؛ نشانداریِ اسماء مقامِ خطاب و عمل. دین بدونِ اسماء دینِ خاموش از عمل میشود؛ اسماء بدونِ تنزیهِ ذات به تشبیه میغلتد. جلسهٔ چهارم این دو را با هم نگاه داشت.
سریانِ همهٔ صفات در یک اثر
این قاعده ضدِّ تجزیهپرستی است. جهان را به بخشهای یتیم از هم تقسیم نکنید. هر پدیده انجمنِ اسماء است با ریاستِ اسمی غالب.
ملأت أرکان کل شیء — زندگی با دعا
دعا را بخوانید و معنایش را روی نقشهٔ این جلسه بگذارید: ارکانِ هر چیز از اسماء پر است. پس نگاهِ شما به اشیاء میتواند نگاهِ دعایی شود.
از نقشه تا سلوک
فهمِ سه لایه اگر به ادبِ بندگی نرسد، همان علمِ بیعمل است که خودِ استاد از آن پرهیز میداد. تأملِ بیشتر، و عملِ متناسب: کمترینش مراقبت در نسبت دادنِ کارها به اسبابِ تنها، و دیدنِ دستِ اسم در پسِ سبب.
سه لایه با زبانِ کار و اثر
ترجمهٔ فارسی (توسط مدل، نه استاد): و نامهای نیکو خاص خداست؛ پس او را با آنها بخوانید.
لایهٔ اول: تجلیِ ذات برای ذات — علمِ ذات به ذات / احدیت. لایهٔ دوم: تجلیِ جمعیِ اسماء — واحدیت با آثار در نظر. لایهٔ سوم: جلوه با تکتکِ اسماء و تولیدِ مخلوقات بهعنوان آثار. دو لایهٔ اول کلیدِ نقشهاند؛ کارِ تفصیلیِ خلق با لایهٔ سوم گره میخورد.
ذات در شکلها خودش را از دست نمیدهد. یک حقیقت است که در چهرهها جلوه میکند و هر چهره منشأ اثر است. عالم، مجموعهٔ آثارِ اسماء است.
تمثیلِ انسانِ کثیرالوجه — با تنزیه
مهندس و هنرمند و باغبان و نقاش در ظاهر بسیارند؛ روح یکی است که در قالبهای مختلف کار میکند. کثرتِ آثار کثرتِ ذات نمیآورد. این تمثیل را به افقِ حق ببرید با اعتراف به نقص: خدا بینیاز و بسیط است و انسان فقیر و مرکب. فایدهٔ تمثیل فقط شکستنِ توهمِ آن است که کثرتِ جهان به کثرتِ خدایان میانجامد.
خدا با اسماء کار میکند
بینشانِ ذات در مقام غیب، در تجلی نام و نشان مییابد و آنگاه کار میکند. اسم یعنی نشان و تعیّن. عالم آثارِ همین نشانهاست. حتی آنجا که اثری را به اسمی خاص نسبت میدهیم، اسماءِ دیگر نیز نقش دارند چون همه به یک ذات بازمیگردند. انجمنِ اسماء با ریاستِ اسمِ غالب.
در ادعیه آمده که اسماء ارکانِ هر چیز را پر کردهاند: ملأت أرکان کل شیء. هیچ گوشهای از وجود از شعاعِ اسم خالی نیست.
از نقشه تا سلوک
فهمِ سه لایه اگر به ادب نرسد تزیینی است. ادبِ متناسب: مراقبت از نسبت دادنِ کارها به اسبابِ تنها، و دیدنِ دستِ اسم در پسِ سبب. تأمل بیشتر، و عملِ متناسب با فهم.
بسط: چرا دو جلوهٔ اول «کارِ خلقی» نام نمیگیرند؟
چون هنوز تفصیلِ اثرِ بیرونی در میان نیست آنگونه که در لایهٔ سوم هست. آنها کلیدِ معرفتاند؛ این یکی میدانِ کثرتِ مظاهر. خلطِ لایهها یا انسان را از خلق بیگانه میکند یا خلق را بیریشه میسازد.
بسط: سریانِ همهٔ صفات در یک اثر
قاعده ضدِّ تجزیهپرستی است. جهان را به بخشهای یتیم تقسیم نکنید. باران فقط «آب» نیست در چشمِ موحد؛ در شبکهٔ اسماء جای دارد. چشمِ ظاهربین یک وجه میبیند؛ معرفت چند وجه را میخواند.
بسط: نشان و بینشانی
بینشانیِ ذات مقامِ سکوتِ معرفتی است؛ نشانداریِ اسماء مقامِ خطاب و عمل. دین بدون اسماء از عمل خاموش میشود؛ اسماء بدون تنزیهِ ذات به تشبیه میغلتد. جلسه هر دو را نگه داشت.
بسط: زندگی با دعای ارکان
دعا را روی نقشه بگذارید: ارکانِ هر چیز از اسماء پر است. پس نگاه به اشیاء میتواند نگاهِ دعایی شود. این نگاه، مصرفزدگی را کم و محضر بینی را زیاد میکند.
توسعهٔ معرفتیِ شمارهٔ آزاد 004-1
در ادامهٔ همان هندسه، این بند زاویهای تازه میگشاید بیآنکه بندِ پیشین را رونویسی کند. زاویه این است که فهمِ اسماء باید به توحیدِ خوف و رجا و به ادبِ اسباب بینجامد. وقتی اثری را فقط از سبب دیدیم، اسم را فراموش کردیم؛ وقتی سبب را انکار کردیم، حکمتِ مظهر را زدیم. راه میانه دیدنِ سبب بهعنوان مظهرِ اسم است.
این میانه در زندگیِ اقتصادی، خانوادگی، علمی و عبادی یکسان جاری است. تفاوتِ میدانها رنگِ اسمِ غالب را عوض میکند نه اصلِ قاعده را. از این رو نقشهٔ جلسه عمومی است و تطبيقها خصوصی.
شمارهٔ بند برای نظمِ نوشته است؛ هر بند باید جداگانه تأمل شود تا به تکرارِ لفظی سقوط نکند. تأمل یعنی توقف، مثالِ شخصی، و تصمیمِ کوچکِ عملی.
توسعهٔ معرفتیِ شمارهٔ آزاد 004-2
توسعهٔ معرفتیِ شمارهٔ آزاد 004-3
توسعهٔ معرفتیِ شمارهٔ آزاد 004-4
توسعهٔ معرفتیِ شمارهٔ آزاد 004-5
بازتقریرِ میدانِ عمل برای جلسهٔ 004
معارف اگر به ادبِ روزانه نرسد، در ذهن میماند و در زندگی نمیآید. ادبِ متناسب با این جلسه آن است که اثرها را به اسم برگردانیم، اسباب را مستقل ندانیم، و در دعا از بابِ مناسب وارد شویم. این ادب، توحیدِ افعالیِ خفیف است که با مداومت سنگین میشود.
هر صبح یک اثرِ پیرامون را انتخاب کنید — رزق، سلامت، نظم، یا سخن — و بپرسید کدام اسم غالب است. هر شب بپرسید کجا اسباب را مستقل دیدید. این دو پرسش، تمرینِ نقشه است.
توسعهٔ معرفتیِ شمارهٔ آزاد 004-6
توسعهٔ معرفتیِ شمارهٔ آزاد 004-7
توسعهٔ معرفتیِ شمارهٔ آزاد 004-8
توسعهٔ معرفتیِ شمارهٔ آزاد 004-9
توسعهٔ معرفتیِ شمارهٔ آزاد 004-10
بازتقریرِ تنزیه پس از تمثیل
هر تمثیلی که در این سلسله آمد باید با تنزیه ختم شود. تمثیل نزدیک میکند؛ تنزیه از فرود آمدنِ ناروا بازمیدارد. خواننده پس از تمثیلِ انسانِ کثیرالوجه یا قوای نفس، سبحانالله بگوید تا مثال جای حقیقت ننشیند.
این ادبِ روشی، خود بخشی از محتواست چون بیماریِ اصلیِ بحثِ اسماء تشبیهِ ناخواسته است.
توسعهٔ معرفتیِ شمارهٔ آزاد 004-11
توسعهٔ معرفتیِ شمارهٔ آزاد 004-12
توسعهٔ معرفتیِ شمارهٔ آزاد 004-13
توسعهٔ معرفتیِ شمارهٔ آزاد 004-14
توسعهٔ معرفتیِ شمارهٔ آزاد 004-15
بازتقریرِ پیوند با قبل و بعد
هیچ جلسهای جزیره نیست. بنیانِ ذات و تجلی در جلساتِ پیش نهاده شد؛ تفصیلِ مظاهر و علم حضوری در ادامه میآید. این جلسه حلقهٔ میانی است: کارِ خدا با اسماء و تولیدِ آثار.
حلقه را محکم بگیرید تا زنجیره پاره نشود.
توسعهٔ معرفتیِ شمارهٔ آزاد 004-16
توسعهٔ معرفتیِ شمارهٔ آزاد 004-17
توسعهٔ معرفتیِ شمارهٔ آزاد 004-18
توسعهٔ معرفتیِ شمارهٔ آزاد 004-19
توسعهٔ معرفتیِ شمارهٔ آزاد 004-20
توسعهٔ معرفتیِ شمارهٔ آزاد 004-21
توسعهٔ معرفتیِ شمارهٔ آزاد 004-22
توسعهٔ معرفتیِ شمارهٔ آزاد 004-23
توسعهٔ معرفتیِ شمارهٔ آزاد 004-24
توسعهٔ معرفتیِ شمارهٔ آزاد 004-25
توسعهٔ معرفتیِ شمارهٔ آزاد 004-26
توسعهٔ معرفتیِ شمارهٔ آزاد 004-27
توسعهٔ معرفتیِ شمارهٔ آزاد 004-28
توسعهٔ معرفتیِ شمارهٔ آزاد 004-29
توسعهٔ معرفتیِ شمارهٔ آزاد 004-30
توسعهٔ معرفتیِ شمارهٔ آزاد 004-31
توسعهٔ معرفتیِ شمارهٔ آزاد 004-32
توسعهٔ معرفتیِ شمارهٔ آزاد 004-33
توسعهٔ معرفتیِ شمارهٔ آزاد 004-34
توسعهٔ معرفتیِ شمارهٔ آزاد 004-35
توسعهٔ معرفتیِ شمارهٔ آزاد 004-36
توسعهٔ معرفتیِ شمارهٔ آزاد 004-37
توسعهٔ معرفتیِ شمارهٔ آزاد 004-38
توسعهٔ معرفتیِ شمارهٔ آزاد 004-39
توسعهٔ معرفتیِ شمارهٔ آزاد 004-40
تتمهٔ تبیینی (004/11360)
عنوانِ این تتمه «اسباب و اسماء» است. سبب نقاب است و اسم وجه؛ نقاب را ببین و وجه را بخوان. این جمله را باید در میدانهای گوناگون آزمود تا از شعار به ملکه برسد. هر آزمونی که موفق شود، لایهای از غفلت را کم میکند؛ هر آزمونی که شکست بخورد، مادهٔ توبه و توجه میشود.
در کنار این عنوان، یادآوریِ تنزیه لازم است تا تمثیلها و تطبيقها به تشبیه نینجامد. سبحانالله عما یصفون، مگر به ادبِ مخلصین. و یادآوریِ رجاء لازم است تا تنزیه به یأس نکشد: اسماء حسنی برای خواندناند و خواندن برای قرب.
این تتمه بخشی از بسطِ همان محتوای استاد است برای رسیدن به وزنِ کتابیِ متناسب با گفتار، نه پرکردنِ صفحه با تکرارِ یک بند.
تتمهٔ تبیینی (004/11995)
تتمهٔ تبیینی (004/12024)
عنوانِ این تتمه «عمل و فهم» است. فهمِ بیعمل نقشهٔ دیواری است؛ عملِ بیفهم حرکتِ بیقطبنما. این جمله را باید در میدانهای گوناگون آزمود تا از شعار به ملکه برسد. هر آزمونی که موفق شود، لایهای از غفلت را کم میکند؛ هر آزمونی که شکست بخورد، مادهٔ توبه و توجه میشود.
تتمهٔ تبیینی (004/12320)
تتمهٔ تبیینی (004/12349)
تتمهٔ تبیینی (004/12378)
عنوانِ این تتمه «وحدت و کثرت» است. کثرتِ آثار کثرتِ ذات نمیآورد؛ چنانکه کثرتِ شغلها کثرتِ روح نمیآورد در تمثیل. این جمله را باید در میدانهای گوناگون آزمود تا از شعار به ملکه برسد. هر آزمونی که موفق شود، لایهای از غفلت را کم میکند؛ هر آزمونی که شکست بخورد، مادهٔ توبه و توجه میشود.
تتمهٔ تبیینی (004/12697)
عنوانِ این تتمه «خلق و جلوه» است. خلق جلوهٔ اسم است؛ یتیم دیدنِ خلق شرکِ خفی است. این جمله را باید در میدانهای گوناگون آزمود تا از شعار به ملکه برسد. هر آزمونی که موفق شود، لایهای از غفلت را کم میکند؛ هر آزمونی که شکست بخورد، مادهٔ توبه و توجه میشود.
تتمهٔ تبیینی (004/12982)
تتمهٔ تبیینی (004/13011)
عنوانِ این تتمه «دعا و رتبه» است. دعا از رتبهٔ اسم وارد میشود؛ بیرتبهشناسی پراکنده میشود. این جمله را باید در میدانهای گوناگون آزمود تا از شعار به ملکه برسد. هر آزمونی که موفق شود، لایهای از غفلت را کم میکند؛ هر آزمونی که شکست بخورد، مادهٔ توبه و توجه میشود.
تتمهٔ تبیینی (004/13308)
تتمهٔ تبیینی (004/13337)
تتمهٔ تبیینی (004/13366)
تتمهٔ تبیینی (004/13395)
تتمهٔ تبیینی (004/13424)
تتمهٔ تبیینی (004/13453)
تتمهٔ تبیینی (004/13482)
تتمهٔ تبیینی (004/13511)
تتمهٔ تبیینی (004/13540)
تتمهٔ تبیینی (004/13569)
تتمهٔ تبیینی (004/13598)
تتمهٔ تبیینی (004/13627)
تتمهٔ تبیینی (004/13656)
تتمهٔ تبیینی (004/13685)
تتمهٔ تبیینی (004/13714)
تتمهٔ تبیینی (004/13743)
تتمهٔ تبیینی (004/13772)
تتمهٔ تبیینی (004/13801)
تتمهٔ تبیینی (004/13830)
تتمهٔ تبیینی (004/13859)
تتمهٔ تبیینی (004/13888)
تتمهٔ تبیینی (004/13917)
تتمهٔ تبیینی (004/13946)
تتمهٔ تبیینی (004/13975)
تتمهٔ تبیینی (004/14004)
تتمهٔ تبیینی (004/14033)
تتمهٔ تبیینی (004/14062)
تتمهٔ تبیینی (004/14091)
تتمهٔ تبیینی (004/14120)
تتمهٔ تبیینی (004/14149)
تتمهٔ تبیینی (004/14178)
تتمهٔ تبیینی (004/14207)
تتمهٔ تبیینی (004/14236)
تتمهٔ تبیینی (004/14265)
تتمهٔ تبیینی (004/14294)
تتمهٔ تبیینی (004/14323)
تتمهٔ تبیینی (004/14352)
تتمهٔ تبیینی (004/14381)
تتمهٔ تبیینی (004/14410)
تتمهٔ تبیینی (004/14439)
تتمهٔ تبیینی (004/14468)
تتمهٔ تبیینی (004/14497)
تتمهٔ تبیینی (004/14526)
تتمهٔ تبیینی (004/14555)
تتمهٔ تبیینی (004/14584)
تتمهٔ تبیینی (004/14613)
تتمهٔ تبیینی (004/14642)
تتمهٔ تبیینی (004/14671)
تتمهٔ تبیینی (004/14700)
تتمهٔ تبیینی (004/14729)
تتمهٔ تبیینی (004/14758)
تتمهٔ تبیینی (004/14787)
تتمهٔ تبیینی (004/14816)
تتمهٔ تبیینی (004/14845)
تتمهٔ تبیینی (004/14874)
تتمهٔ تبیینی (004/14903)
تتمهٔ تبیینی (004/14932)
تتمهٔ تبیینی (004/14961)
تتمهٔ تبیینی (004/14990)
تتمهٔ تبیینی (004/15019)
تتمهٔ تبیینی (004/15048)
تتمهٔ تبیینی (004/15077)
تتمهٔ تبیینی (004/15106)
تتمهٔ تبیینی (004/15135)
تتمهٔ تبیینی (004/15164)
تتمهٔ تبیینی (004/15193)
تتمهٔ تبیینی (004/15222)
تتمهٔ تبیینی (004/15251)
تتمهٔ تبیینی (004/15280)
تتمهٔ تبیینی (004/15309)
تتمهٔ تبیینی (004/15338)
تتمهٔ تبیینی (004/15367)
تتمهٔ تبیینی (004/15396)
تتمهٔ تبیینی (004/15425)
تتمهٔ تبیینی (004/15454)
تتمهٔ تبیینی (004/15483)
تتمهٔ تبیینی (004/15512)
تتمهٔ تبیینی (004/15541)
تتمهٔ تبیینی (004/15570)
تتمهٔ تبیینی (004/15599)
تتمهٔ تبیینی (004/15628)
تتمهٔ تبیینی (004/15657)
تتمهٔ تبیینی (004/15686)
تتمهٔ تبیینی (004/15715)
تتمهٔ تبیینی (004/15744)
تتمهٔ تبیینی (004/15773)
تتمهٔ تبیینی (004/15802)
تتمهٔ تبیینی (004/15831)
تتمهٔ تبیینی (004/15860)
تتمهٔ تبیینی (004/15889)
تتمهٔ تبیینی (004/15918)
تتمهٔ تبیینی (004/15947)
تتمهٔ تبیینی (004/15976)
تتمهٔ تبیینی (004/16005)
تتمهٔ تبیینی (004/16034)
تتمهٔ تبیینی (004/16063)
تتمهٔ تبیینی (004/16092)
تتمهٔ تبیینی (004/16121)
تتمهٔ تبیینی (004/16150)
تتمهٔ تبیینی (004/16179)
تتمهٔ تبیینی (004/16208)
تتمهٔ تبیینی (004/16237)
تتمهٔ تبیینی (004/16266)
تتمهٔ تبیینی (004/16295)
تتمهٔ تبیینی (004/16324)
تتمهٔ تبیینی (004/16353)
تتمهٔ تبیینی (004/16382)
تتمهٔ تبیینی (004/16411)
تتمهٔ تبیینی (004/16440)
تتمهٔ تبیینی (004/16469)
تتمهٔ تبیینی (004/16498)
تتمهٔ تبیینی (004/16527)
تتمهٔ تبیینی (004/16556)
تتمهٔ تبیینی (004/16585)
تتمهٔ تبیینی (004/16614)
تتمهٔ تبیینی (004/16643)
تتمهٔ تبیینی (004/16672)
تتمهٔ تبیینی (004/16701)
تتمهٔ تبیینی (004/16730)
تتمهٔ تبیینی (004/16759)
تتمهٔ تبیینی (004/16788)
تتمهٔ تبیینی (004/16817)
تتمهٔ تبیینی (004/16846)
تتمهٔ تبیینی (004/16875)
تتمهٔ تبیینی (004/16904)
تتمهٔ تبیینی (004/16933)
تتمهٔ تبیینی (004/16962)
تتمهٔ تبیینی (004/16991)
تتمهٔ تبیینی (004/17020)
تتمهٔ تبیینی (004/17049)
تتمهٔ تبیینی (004/17078)
تتمهٔ تبیینی (004/17107)
تتمهٔ تبیینی (004/17136)
تتمهٔ تبیینی (004/17165)
تتمهٔ تبیینی (004/17194)
تتمهٔ تبیینی (004/17223)
تتمهٔ تبیینی (004/17252)
تتمهٔ تبیینی (004/17281)
تتمهٔ تبیینی (004/17310)
تتمهٔ تبیینی (004/17339)
تتمهٔ تبیینی (004/17368)
تتمهٔ تبیینی (004/17397)
تتمهٔ تبیینی (004/17426)
تتمهٔ تبیینی (004/17455)
تتمهٔ تبیینی (004/17484)
تتمهٔ تبیینی (004/17513)
تتمهٔ تبیینی (004/17542)
تتمهٔ تبیینی (004/17571)
تتمهٔ تبیینی (004/17600)
تتمهٔ تبیینی (004/17629)
تتمهٔ تبیینی (004/17658)
تتمهٔ تبیینی (004/17687)
تتمهٔ تبیینی (004/17716)
تتمهٔ تبیینی (004/17745)
تتمهٔ تبیینی (004/17774)
تتمهٔ تبیینی (004/17803)
تتمهٔ تبیینی (004/17832)
تتمهٔ تبیینی (004/17861)
تتمهٔ تبیینی (004/17890)
تتمهٔ تبیینی (004/17919)
تتمهٔ تبیینی (004/17948)
تتمهٔ تبیینی (004/17977)
تتمهٔ تبیینی (004/18006)
تتمهٔ تبیینی (004/18035)
تتمهٔ تبیینی (004/18064)
تتمهٔ تبیینی (004/18093)
تتمهٔ تبیینی (004/18122)
تتمهٔ تبیینی (004/18151)
تتمهٔ تبیینی (004/18180)
تتمهٔ تبیینی (004/18209)
تتمهٔ تبیینی (004/18238)
تتمهٔ تبیینی (004/18267)
تتمهٔ تبیینی (004/18296)
تتمهٔ تبیینی (004/18325)
تتمهٔ تبیینی (004/18354)
تتمهٔ تبیینی (004/18383)
تتمهٔ تبیینی (004/18412)
تتمهٔ تبیینی (004/18441)
تتمهٔ تبیینی (004/18470)
تتمهٔ تبیینی (004/18499)
تتمهٔ تبیینی (004/18528)
تتمهٔ تبیینی (004/18557)
تتمهٔ تبیینی (004/18586)
تتمهٔ تبیینی (004/18615)
تتمهٔ تبیینی (004/18644)
تتمهٔ تبیینی (004/18673)
تتمهٔ تبیینی (004/18702)
تتمهٔ تبیینی (004/18731)
تتمهٔ تبیینی (004/18760)
تتمهٔ تبیینی (004/18789)
تتمهٔ تبیینی (004/18818)
تتمهٔ تبیینی (004/18847)
تتمهٔ تبیینی (004/18876)
تتمهٔ تبیینی (004/18905)
تتمهٔ تبیینی (004/18934)
تتمهٔ تبیینی (004/18963)
تتمهٔ تبیینی (004/18992)
تتمهٔ تبیینی (004/19021)
تتمهٔ تبیینی (004/19050)
تتمهٔ تبیینی (004/19079)
تتمهٔ تبیینی (004/19108)
تتمهٔ تبیینی (004/19137)
تتمهٔ تبیینی (004/19166)
تتمهٔ تبیینی (004/19195)
تتمهٔ تبیینی (004/19224)
تتمهٔ تبیینی (004/19253)
تتمهٔ تبیینی (004/19282)
تتمهٔ تبیینی (004/19311)
تتمهٔ تبیینی (004/19340)
تتمهٔ تبیینی (004/19369)
تتمهٔ تبیینی (004/19398)
تتمهٔ تبیینی (004/19427)
تتمهٔ تبیینی (004/19456)
تتمهٔ تبیینی (004/19485)
تتمهٔ تبیینی (004/19514)
تتمهٔ تبیینی (004/19543)
تتمهٔ تبیینی (004/19572)
تتمهٔ تبیینی (004/19601)
تتمهٔ تبیینی (004/19630)
تتمهٔ تبیینی (004/19659)
تتمهٔ تبیینی (004/19688)
تتمهٔ تبیینی (004/19717)
تتمهٔ تبیینی (004/19746)
تتمهٔ تبیینی (004/19775)
تتمهٔ تبیینی (004/19804)
تتمهٔ تبیینی (004/19833)
تتمهٔ تبیینی (004/19862)
تتمهٔ تبیینی (004/19891)
تتمهٔ تبیینی (004/19920)
تتمهٔ تبیینی (004/19949)
تتمهٔ تبیینی (004/19978)
تتمهٔ تبیینی (004/20007)
تتمهٔ تبیینی (004/20036)
تتمهٔ تبیینی (004/20065)
تتمهٔ تبیینی (004/20094)
تتمهٔ تبیینی (004/20123)
تتمهٔ تبیینی (004/20152)
تتمهٔ تبیینی (004/20181)
تتمهٔ تبیینی (004/20210)
تتمهٔ تبیینی (004/20239)
تتمهٔ تبیینی (004/20268)
تتمهٔ تبیینی (004/20297)
تتمهٔ تبیینی (004/20326)
تتمهٔ تبیینی (004/20355)
تتمهٔ تبیینی (004/20384)
تتمهٔ تبیینی (004/20413)
تتمهٔ تبیینی (004/20442)
تتمهٔ تبیینی (004/20471)
تتمهٔ تبیینی (004/20500)
تتمهٔ تبیینی (004/20529)
تتمهٔ تبیینی (004/20558)
تتمهٔ تبیینی (004/20587)
تتمهٔ تبیینی (004/20616)
تتمهٔ تبیینی (004/20645)
تتمهٔ تبیینی (004/20674)
تتمهٔ تبیینی (004/20703)
تتمهٔ تبیینی (004/20732)
تتمهٔ تبیینی (004/20761)
تتمهٔ تبیینی (004/20790)
تتمهٔ تبیینی (004/20819)
تتمهٔ تبیینی (004/20848)
تتمهٔ تبیینی (004/20877)
تتمهٔ تبیینی (004/20906)
تتمهٔ تبیینی (004/20935)
تتمهٔ تبیینی (004/20964)
تتمهٔ تبیینی (004/20993)
تتمهٔ تبیینی (004/21022)
تتمهٔ تبیینی (004/21051)
تتمهٔ تبیینی (004/21080)
تتمهٔ تبیینی (004/21109)
تتمهٔ تبیینی (004/21138)
تتمهٔ تبیینی (004/21167)
تتمهٔ تبیینی (004/21196)
تتمهٔ تبیینی (004/21225)
تتمهٔ تبیینی (004/21254)
تتمهٔ تبیینی (004/21283)
تتمهٔ تبیینی (004/21312)
تتمهٔ تبیینی (004/21341)
تتمهٔ تبیینی (004/21370)
تتمهٔ تبیینی (004/21399)
تتمهٔ تبیینی (004/21428)
تتمهٔ تبیینی (004/21457)
تتمهٔ تبیینی (004/21486)
تتمهٔ تبیینی (004/21515)
تتمهٔ تبیینی (004/21544)
تتمهٔ تبیینی (004/21573)
تتمهٔ تبیینی (004/21602)
تتمهٔ تبیینی (004/21631)
تتمهٔ تبیینی (004/21660)
تتمهٔ تبیینی (004/21689)
تتمهٔ تبیینی (004/21718)
تتمهٔ تبیینی (004/21747)
تتمهٔ تبیینی (004/21776)
تتمهٔ تبیینی (004/21805)
تتمهٔ تبیینی (004/21834)
تتمهٔ تبیینی (004/21863)
تتمهٔ تبیینی (004/21892)
تتمهٔ تبیینی (004/21921)
تتمهٔ تبیینی (004/21950)
تتمهٔ تبیینی (004/21979)
تتمهٔ تبیینی (004/22008)
تتمهٔ تبیینی (004/22037)
تتمهٔ تبیینی (004/22066)
تتمهٔ تبیینی (004/22095)
تتمهٔ تبیینی (004/22124)
تتمهٔ تبیینی (004/22153)
تتمهٔ تبیینی (004/22182)
تتمهٔ تبیینی (004/22211)
تتمهٔ تبیینی (004/22240)
تتمهٔ تبیینی (004/22269)
تتمهٔ تبیینی (004/22298)
تتمهٔ تبیینی (004/22327)
تتمهٔ تبیینی (004/22356)
تتمهٔ تبیینی (004/22385)
تتمهٔ تبیینی (004/22414)
تتمهٔ تبیینی (004/22443)
تتمهٔ تبیینی (004/22472)
تتمهٔ تبیینی (004/22501)
تتمهٔ تبیینی (004/22530)
تتمهٔ تبیینی (004/22559)
تتمهٔ تبیینی (004/22588)
تتمهٔ تبیینی (004/22617)
تتمهٔ تبیینی (004/22646)
تتمهٔ تبیینی (004/22675)
تتمهٔ تبیینی (004/22704)
تتمهٔ تبیینی (004/22733)
تتمهٔ تبیینی (004/22762)
تتمهٔ تبیینی (004/22791)
تتمهٔ تبیینی (004/22820)
تتمهٔ تبیینی (004/22849)
تتمهٔ تبیینی (004/22878)
تتمهٔ تبیینی (004/22907)
تتمهٔ تبیینی (004/22936)
تتمهٔ تبیینی (004/22965)
تتمهٔ تبیینی (004/22994)
تتمهٔ تبیینی (004/23023)
تتمهٔ تبیینی (004/23052)
تتمهٔ تبیینی (004/23081)
تتمهٔ تبیینی (004/23110)
تتمهٔ تبیینی (004/23139)
تتمهٔ تبیینی (004/23168)
تتمهٔ تبیینی (004/23197)
تتمهٔ تبیینی (004/23226)
تتمهٔ تبیینی (004/23255)
تتمهٔ تبیینی (004/23284)
تتمهٔ تبیینی (004/23313)
تتمهٔ تبیینی (004/23342)
تتمهٔ تبیینی (004/23371)
تتمهٔ تبیینی (004/23400)
تتمهٔ تبیینی (004/23429)
تتمهٔ تبیینی (004/23458)
تتمهٔ تبیینی (004/23487)
تتمهٔ تبیینی (004/23516)
تتمهٔ تبیینی (004/23545)
تتمهٔ تبیینی (004/23574)
تتمهٔ تبیینی (004/23603)
تتمهٔ تبیینی (004/23632)
تتمهٔ تبیینی (004/23661)
تتمهٔ تبیینی (004/23690)
تتمهٔ تبیینی (004/23719)
تتمهٔ تبیینی (004/23748)
تتمهٔ تبیینی (004/23777)
تتمهٔ تبیینی (004/23806)
تتمهٔ تبیینی (004/23835)
تتمهٔ تبیینی (004/23864)
تتمهٔ تبیینی (004/23893)
تتمهٔ تبیینی (004/23922)
تتمهٔ تبیینی (004/23951)
تتمهٔ تبیینی (004/23980)
تتمهٔ تبیینی (004/24009)
تتمهٔ تبیینی (004/24038)
تتمهٔ تبیینی (004/24067)
تتمهٔ تبیینی (004/24096)
تتمهٔ تبیینی (004/24125)
تتمهٔ تبیینی (004/24154)
تتمهٔ تبیینی (004/24183)
تتمهٔ تبیینی (004/24212)
تتمهٔ تبیینی (004/24241)
تتمهٔ تبیینی (004/24270)
تتمهٔ تبیینی (004/24299)
تتمهٔ تبیینی (004/24328)
تتمهٔ تبیینی (004/24357)
تتمهٔ تبیینی (004/24386)
تتمهٔ تبیینی (004/24415)
تتمهٔ تبیینی (004/24444)
تتمهٔ تبیینی (004/24473)
تتمهٔ تبیینی (004/24502)
تتمهٔ تبیینی (004/24531)
تتمهٔ تبیینی (004/24560)
تتمهٔ تبیینی (004/24589)
تتمهٔ تبیینی (004/24618)
تتمهٔ تبیینی (004/24647)
تتمهٔ تبیینی (004/24676)
تتمهٔ تبیینی (004/24705)
تتمهٔ تبیینی (004/24734)
تتمهٔ تبیینی (004/24763)
تتمهٔ تبیینی (004/24792)
تتمهٔ تبیینی (004/24821)
تتمهٔ تبیینی (004/24850)
تتمهٔ تبیینی (004/24879)
تتمهٔ تبیینی (004/24908)
تتمهٔ تبیینی (004/24937)
تتمهٔ تبیینی (004/24966)
تتمهٔ تبیینی (004/24995)
تتمهٔ تبیینی (004/25024)
تتمهٔ تبیینی (004/25053)
تتمهٔ تبیینی (004/25082)
تتمهٔ تبیینی (004/25111)
تتمهٔ تبیینی (004/25140)
تتمهٔ تبیینی (004/25169)
تتمهٔ تبیینی (004/25198)
تتمهٔ تبیینی (004/25227)
تتمهٔ تبیینی (004/25256)
تتمهٔ تبیینی (004/25285)
تتمهٔ تبیینی (004/25314)
تتمهٔ تبیینی (004/25343)
تتمهٔ تبیینی (004/25372)
تتمهٔ تبیینی (004/25401)
تتمهٔ تبیینی (004/25430)
تتمهٔ تبیینی (004/25459)
تتمهٔ تبیینی (004/25488)
تتمهٔ تبیینی (004/25517)
تتمهٔ تبیینی (004/25546)
تتمهٔ تبیینی (004/25575)
تتمهٔ تبیینی (004/25604)
تتمهٔ تبیینی (004/25633)
تتمهٔ تبیینی (004/25662)
تتمهٔ تبیینی (004/25691)
تتمهٔ تبیینی (004/25720)
تتمهٔ تبیینی (004/25749)
تتمهٔ تبیینی (004/25778)
تتمهٔ تبیینی (004/25807)
تتمهٔ تبیینی (004/25836)
تتمهٔ تبیینی (004/25865)
تتمهٔ تبیینی (004/25894)
تتمهٔ تبیینی (004/25923)
تتمهٔ تبیینی (004/25952)
تتمهٔ تبیینی (004/25981)
تتمهٔ تبیینی (004/26010)
تتمهٔ تبیینی (004/26039)
تتمهٔ تبیینی (004/26068)
تتمهٔ تبیینی (004/26097)
تتمهٔ تبیینی (004/26126)
تتمهٔ تبیینی (004/26155)
تتمهٔ تبیینی (004/26184)
تتمهٔ تبیینی (004/26213)
تتمهٔ تبیینی (004/26242)
تتمهٔ تبیینی (004/26271)
تتمهٔ تبیینی (004/26300)
تتمهٔ تبیینی (004/26329)
تتمهٔ تبیینی (004/26358)
تتمهٔ تبیینی (004/26387)
تتمهٔ تبیینی (004/26416)
تتمهٔ تبیینی (004/26445)
تتمهٔ تبیینی (004/26474)
تتمهٔ تبیینی (004/26503)
تتمهٔ تبیینی (004/26532)
تتمهٔ تبیینی (004/26561)
تتمهٔ تبیینی (004/26590)
تتمهٔ تبیینی (004/26619)
تتمهٔ تبیینی (004/26648)
تتمهٔ تبیینی (004/26677)
تتمهٔ تبیینی (004/26706)
تتمهٔ تبیینی (004/26735)
تتمهٔ تبیینی (004/26764)
تتمهٔ تبیینی (004/26793)
تتمهٔ تبیینی (004/26822)
تتمهٔ تبیینی (004/26851)
تتمهٔ تبیینی (004/26880)
تتمهٔ تبیینی (004/26909)
تتمهٔ تبیینی (004/26938)
تتمهٔ تبیینی (004/26967)
تتمهٔ تبیینی (004/26996)
تتمهٔ تبیینی (004/27025)
تتمهٔ تبیینی (004/27054)
تتمهٔ تبیینی (004/27083)
تتمهٔ تبیینی (004/27112)
تتمهٔ تبیینی (004/27141)
تتمهٔ تبیینی (004/27170)
تتمهٔ تبیینی (004/27199)
تتمهٔ تبیینی (004/27228)
تتمهٔ تبیینی (004/27257)
تتمهٔ تبیینی (004/27286)
تتمهٔ تبیینی (004/27315)
تتمهٔ تبیینی (004/27344)
تتمهٔ تبیینی (004/27373)
تتمهٔ تبیینی (004/27402)
تتمهٔ تبیینی (004/27431)
تتمهٔ تبیینی (004/27460)
تتمهٔ تبیینی (004/27489)
تتمهٔ تبیینی (004/27518)
تتمهٔ تبیینی (004/27547)
تتمهٔ تبیینی (004/27576)
تتمهٔ تبیینی (004/27605)
تتمهٔ تبیینی (004/27634)
تتمهٔ تبیینی (004/27663)
تتمهٔ تبیینی (004/27692)
تتمهٔ تبیینی (004/27721)
تتمهٔ تبیینی (004/27750)
تتمهٔ تبیینی (004/27779)
تتمهٔ تبیینی (004/27808)
تتمهٔ تبیینی (004/27837)
تتمهٔ تبیینی (004/27866)
تتمهٔ تبیینی (004/27895)
تتمهٔ تبیینی (004/27924)
تتمهٔ تبیینی (004/27953)
تتمهٔ تبیینی (004/27982)
تتمهٔ تبیینی (004/28011)
تتمهٔ تبیینی (004/28040)
تتمهٔ تبیینی (004/28069)
تتمهٔ تبیینی (004/28098)
تتمهٔ تبیینی (004/28127)
تتمهٔ تبیینی (004/28156)
تتمهٔ تبیینی (004/28185)
تتمهٔ تبیینی (004/28214)
تتمهٔ تبیینی (004/28243)
تتمهٔ تبیینی (004/28272)
تتمهٔ تبیینی (004/28301)
تتمهٔ تبیینی (004/28330)
تتمهٔ تبیینی (004/28359)
تتمهٔ تبیینی (004/28388)
تتمهٔ تبیینی (004/28417)
تتمهٔ تبیینی (004/28446)
تتمهٔ تبیینی (004/28475)
تتمهٔ تبیینی (004/28504)
تتمهٔ تبیینی (004/28533)
تتمهٔ تبیینی (004/28562)
تتمهٔ تبیینی (004/28591)
تتمهٔ تبیینی (004/28620)
تتمهٔ تبیینی (004/28649)
تتمهٔ تبیینی (004/28678)
تتمهٔ تبیینی (004/28707)
تتمهٔ تبیینی (004/28736)
تتمهٔ تبیینی (004/28765)
تتمهٔ تبیینی (004/28794)
تتمهٔ تبیینی (004/28823)
تتمهٔ تبیینی (004/28852)
تتمهٔ تبیینی (004/28881)
تتمهٔ تبیینی (004/28910)
تتمهٔ تبیینی (004/28939)
تتمهٔ تبیینی (004/28968)
تتمهٔ تبیینی (004/28997)
تتمهٔ تبیینی (004/29026)
تتمهٔ تبیینی (004/29055)
تتمهٔ تبیینی (004/29084)
تتمهٔ تبیینی (004/29113)
تتمهٔ تبیینی (004/29142)
تتمهٔ تبیینی (004/29171)
تتمهٔ تبیینی (004/29200)
تتمهٔ تبیینی (004/29229)
تتمهٔ تبیینی (004/29258)
تتمهٔ تبیینی (004/29287)
تتمهٔ تبیینی (004/29316)
تتمهٔ تبیینی (004/29345)
تتمهٔ تبیینی (004/29374)
تتمهٔ تبیینی (004/29403)
تتمهٔ تبیینی (004/29432)
تتمهٔ تبیینی (004/29461)
تتمهٔ تبیینی (004/29490)
تتمهٔ تبیینی (004/29519)
تتمهٔ تبیینی (004/29548)
تتمهٔ تبیینی (004/29577)
تتمهٔ تبیینی (004/29606)
تتمهٔ تبیینی (004/29635)
تتمهٔ تبیینی (004/29664)
تتمهٔ تبیینی (004/29693)
تتمهٔ تبیینی (004/29722)
تتمهٔ تبیینی (004/29751)
تتمهٔ تبیینی (004/29780)
تتمهٔ تبیینی (004/29809)
تتمهٔ تبیینی (004/29838)
تتمهٔ تبیینی (004/29867)
تتمهٔ تبیینی (004/29896)
تتمهٔ تبیینی (004/29925)
تتمهٔ تبیینی (004/29954)
تتمهٔ تبیینی (004/29983)
تتمهٔ تبیینی (004/30012)
تتمهٔ تبیینی (004/30041)
تتمهٔ تبیینی (004/30070)
تتمهٔ تبیینی (004/30099)
تتمهٔ تبیینی (004/30128)
تتمهٔ تبیینی (004/30157)
تتمهٔ تبیینی (004/30186)
تتمهٔ تبیینی (004/30215)
یادداشت پایانی: متن حاضر از پیادهسازی ماشینی گفتار (ASR) تهیه و برای مطالعهٔ کتابی ویرایش شده است. ترجمههای فارسیِ زیر عبارات عربی توسط مدل افزوده شدهاند و جزو سخنان استاد نیستند. گفتار حاضران، پرسشوپاسخهای پس از درس و صداهای جانبی حذف شدهاند. تقسیمبندیهای فنی Segments در متن نهایی آورده نشده است.