[آیه قرآن] در مکتب وحی [آیه قرآن] مجموع مباحث تفسیر قرآن کریم برنامه‌ای از گروه علوم و معارف قرآنی.

[آیه قرآن] بسم الله الرحمن الرحیم.

دوستان سلام.

سلام گرم ما را از گروه علوم معارف قرآنی و تفسیر رادیو قرآن پذیرا باشید.

برنامه‌ای که در مکتب وحی را می‌شنوید که روزهای دوشنبه اختصاص دارد به مباحث تفسیری مفسر ارجمند حضرت آیت الله استاد محمد شجاعی و همانطور که مستحضرید ایشان مدتی است که تفسیر سوره مبارکه مرسلات را آغاز کرده‌اند.

در برنامه قبل استاد شجاعی آیات بیست و نهم تا سی و چهارم از این سوره مبارکه را تفسیر کردند و اشاره داشتند به حقایق روز قیامت که خداوند متعال خطاب به مجرمین می‌فرمایند بروید به سوی آنچه که تکذیب می‌کردید و آن چیزی نیست جز سایه‌ای سه‌بعدی در متن آتشی казаویی.

اما در این برنامه حضرت آیت الله استاد محمد شجاعی آیه سی و پنجم از سوره مبارکه مرسلات را تفسیر می‌کنند و توضیح می‌دهند که روز قیامت روزی است که مهر سکوت بر دهان مجرمین زده می‌شود و قادر به سخن گفتن نیستند.

استاد در ادامه برنامه با استناد به آیات متعددی از قرآن کریم اشاره دارند به مواقف متفاوت قیامت.

یعنی در بعضی اوقات جای سخن گفتن نیست و مجرمین اجازه سخن گفتن ندارند.

بشنوید ادامه تفسیر آیه سی و پنجم از سوره مبارکه مرسلات را با بیان مفسر ارجمند حضرت آیت الله استاد محمد شجاعی.

اعوذ بالله السميع العليم من الشيطان الرجيم.

بسم الله الرحمن الرحيم.

در آیه شرح جلسه گذشته این آیه را داشتیم.

انطلقوا الی ما کنتم به تظلمون که به قسمتی از حقایق در روز قیامت اشاره فرمود که خطاب می‌آید از ناحیه خداوند متعال به مجرمین و مکذبین که بروید به سوی آنچه که تکذیبش می‌کردید.

انطلقوا الی ظل ذی ثلاث شعب لا ظليل ولا یغنی من الجحیم.

اینها سر به شرر سلف که عنق ریحان صب زین یوم ظل مکذبین که قسمتی در این آیات که توضیحش را هفته گذشته گفتیم از مسائل مربوط به مجرمین و مکذبین در قیامت اشاره فرمود.

این آیات دنبال اون‌ها آذا يوم لا ينطقون.

ترجمه‌اش را بیفتم می‌کنیم آذا یعنی این روز، این روز، روز قیامت یعنی يوم لا ينطقون روزی است که سخن نمی‌گویند مجرمین، حرف نمی‌زنند.

لا یؤذن لهم فیتذرون.

izin داده نمی‌شود به اون‌ها که قول خواهی بکنند.

izin داده نمی‌شود به اون‌ها که قول خواهی بکنند که در روز قیامت.

وای به حال مکذبین در این روز آذا يوم فصل این روز فصل است.

روز جداتازی حق از باطل است.

جمعناکم و الاوّلين ما شما را که آخرین هستید با اوّلین از مجرمین جمع کردیم همه را در یک جا در قیامت.

فایمان لكم صیدون تکیدون.

حالا اگر نصّی تدبیری از دستتون برمی‌آد شما مجرمین تکیدون این اون نص و تدبیر خودتان را در برابر من به راه می‌اندازید.

وای به حال مکذبین در آن روز.

تا اینجا مسائلی را در خصوص مجرمین و مکذبین در روز قیامت بیان می‌فرماید که ترجمه‌اش را عرض کردم.

بعد از این اشاره می‌فرماید به خصوصیات مربوط به مؤمنین و صاحبان تقوا و بندگان صالح خدا این در مستضعفین دلائل و او حالا ترجمه‌ها رو عرض نمی‌کنم فعلاً شرح این آیات و توضیحش را خواهم گفت که عرض بکنم بعد اگر رفت و شد اون آیات را هم ترجمه و شرحش را عرض می‌کنم.

حالا این آیاتی که در خصوص مجرمین و مکذبین هست در خصوص در روز قیامت آذا يوم لا ينطقون امروز روزی است که سخن نمی‌گویند.

یکی از خصوصیات قیامت را برای به اصطلاح انسان‌ها چنین بیان می‌فرماید آذا یعنی این روز که روز قیامت است يوم روزی است که لا ينطقون سخن نمی‌گویند مجرمین و مکذبین و لا یقولون لهم عذر هم داده نمی‌شود به اون‌ها که اگر از اون‌ها عذرخواهی بکنند.

در شرح موضوع این دعایه دقت می‌کنیم به اینکه قبلاً البته من در خصوص تکلم در روز قیامت در سوره حشر ظاهراً لا تکلم نفس إلا بعد إذنه، اونجا من توضیحی گفتم اگر نظرتون باشد و برای اون هم مطالبی در این باب گفته شده است.

این روز که باز در این آیه به این مسئله اشاره شده است یک نکته‌ی دیگر، دیگری دقت می‌کنیم.

اینجا می‌فرماید هذا يوم لا ینتجون.

روز قیامت روزی است که سخن نمی‌گویند و عذر هم داده نمی‌شود که عذرخواهی بکنند.

البته قبلاً گفتم که قیامت و محشر اینو مکرر گفتم و این نکته را هیچ‌وقت از نظرتون دور نسازید که قیامت و محشر و آنچه که در اون روز پیش خواهد آمد، گرچه خدای متعال حکمت‌های زیادی از حقایق اون روز را برای ماها بیان فرموده است و به خودشان فرموده است آنچنان که قضایا هست، آنچنان که هست را نمی‌شود ماها با این عبور و افکار عادی به نحوی که هست بیابیم.

و ما أدراک ما یوم الفسط.

ما أدراک ما یوم.

این امثال این تعابیر که در قرآن هست به خوبی این کار را تذکر می‌کند که چگونگی امر در قیامت و چگونگی جزئیات مسئله قیامت، حساب، جزاء و مسائل مخصوص قیامت است.

چگونگی‌اش را با این عبور و افکار عادی نمی‌شود یافت و یعنی اینکه انسان وارد همان عالم می‌شود در وقت خودش و قیامت.

و گفتم هم نظرتون باشد آنچه ما الان تصویر می‌کنیم بر اساس آنچه که خدای متعال بیان فرموده است در ذهن خودمون از قیامت و جزئیات قیامت آنچه تصویر می‌کنیم این تصویر ذهنی است و حقیقت بسیار بالا و تحیرآور است در وقتی که انسان مواجه می‌شود.

در هر صورت این نکته را در نظرتون داشته باشید با توجه به این نکته حالا در توضیح این آیات هذا يوم لا ينتجون.

قیامت که همه‌ش از اول تا آخر گفتم با معیارهای و سنن مخصوص ناشناخته و تحیرآور خواهد بود در موقع تحقق و ظهورش مواقف دارد.

یعنی یک موقف نیست.

این را معمولاً دانستیم که مواقف دارد یعنی موقف موقف است.

یعنی به اصطلاح عوالم دارد یک پس از دیگر مواقف دارد.

تفسیر روایات همین مرا-- مواقف است.

قیامت سرای مواقف مختلف است.

در بعضی از مواقف انسان‌ها دیگه نمی‌توانند حرف بزنند.

یعنی مجرمین مخصوصاً مکذبین که این آیه در خصوص اون‌هاست یعنی جهنمیان و اونهایی که مرغوب هست هستند برای اون‌ها مثل این مرحله در این مرحله‌ای که یک از مواقف است برای اون‌ها مسئله سخن گفتن نیست.

نکته نیست.

حرف نمی‌زنند.

اینجا به صورت کلی می‌فرماید هذا يوم لا ينتجون خوب دقت بفرمایید.

می‌خواهم آیه را به عنوان تفسیر کرد بکنیم.

این روزی است که سخن نمی‌گویند.

در این آیه می‌بینیم به صورت مطلق نفی می‌کند سخن گفتن در قیامت را در صورتی که از آیات دیگر قرآن استفاده می‌شود که سخن گفتن برای مجرمین و مکذبین، حرف زدن، تکلم کردن و سخن گفتن در قیامت هست.

این آیه نفی می‌کند.

این نفی می‌کند آیات دیگر در جاهای دیگر سخن از سخن گفتن قیامتیان و مجرمین و مکذبین دارد.

حالا باید چگونه معنی کرد این آیات را؟

این ناظر بر مواقف مختلف قیامت است.

در موقفی موقف سخن گفتن است در مواقفی البته.

در بعضی از مواقف دیگه جای سخن گفتن نیست.

یعنی در بعضی از مواقف مجرمان، جهنمیان، مکذبین و مرغوبین سخن‌ها می‌گویند.

اما در بعضی از مواقف دیگه از این لحاظ جای سخن گفتن نیست.

نمی‌توانند سخن بگویند.

نمی‌توانند حرف بزنند.

اليوم نختم على افواههم وتكلمنا أيديهم وتشهد أرجلهم عرض کنم که در سوره یس این آیه را می‌خوانیم که می‌فرماید که اون روز یعنی در روز قیامت ما مهر می‌زنیم بر دهن‌هاشون.

دیگه نمی‌توانند حرف بزنند.

این مهر می‌زنیم هم باز یه معنای واقعی و مخصوص دارد که آنچنان که هست را من و شما هرچی که تصویر بکنیم اینجا نمی‌توانیم تصویر بکنیم.

در حقیقت نتوانستن است.

یعنی نمی‌شود حرف زد.

دیگه حرف زدن را قدرت و توان حتی ندارد.

این مهر می‌زنیم خدای اینجور تعبیر آورده.

واقعیت و реальность‌ش چیزی است که باید در وقتش دید و یا با تصویر زیاد تصویر کرد.

یعنی تصویر ذهنی مقصودم هست.

در هر صورت در اونجا می‌فرماید اليوم نختم على افواههم امروز ما بر دهن‌های آنها مهر می‌زنیم و تكلمنا أيديهم دست‌هاشون با ما حرف می‌زنند که چه کارها کردم و شهادت می‌دهند و تشهد ارجلهم پاهاشون مثل شهادت می‌دهند به آنچه عمل می‌کردند.

مرحله اینطور است.

یعنی مرحله ای يوم لا ينتجون است.

يوم لا ينتجون است و نختم على افواههم، افواههم است.

یعنی موقع اینطور است.

اما نه این است که در همه مواقف قیامت این چنین باشد و مجرمین و مکذبین و اهل قیامت نتوانند حرف بزنند، حرف نزنند، نه در مواقفی حرف زدن دارند اصلاً در بعضی مواقف خدا خودش از آنها سؤالات می‌کند و آنها جواب می‌دهند.

در مواقفی بهشتیان از اهل جهنم یاد می‌زنند و آنها جواب می‌دهند.

در مواقفی در موقعی البته در موقعی چنین است.

در موقعی خدا با آنها سخن می‌گوید.

در موقعی بهشتیان با جهنمیان سخن می‌گویند.

در موقعی جهنمیان مجرمین با ارواح و اجراء خودشون سخن می‌گویند.

در هر صورت مسئله اینکه حرف نمی‌زنند یک مسئله کلی نیست در همه مواقف قیامت.

در بعضی از مواقف یوم لا ینطقون است.

اليوم نختم على افواههم وتكلّمنا أيديهم وتشهد أرجلهم هست.

این بعضی از مواقف است.

در بعضی از مواقف هم حرف می‌زنند.

حالا برای اینکه اونها در نظر داشته باشید من به بعضی از موارد آیات اشاره می‌کنم که شما این آیات را دقیقاً در نظر داشته باشید و توجه کنید با این شرحی که گفتم به مواقف متعدد قیامت می‌رسد این قضیه.

موقعی، موقع حرف زدن است.

موقعی، موقع حرف زدن دیگه نیست.

یعنی موقع‌ها چنین است، موقع‌هایی هم چنان است.

حالا برای اینکه اون آیه که خوندم اليوم نختم على افواههم وتكلّمنا أيديهم وتشهد أرجلهم به ما کامون یک سوم گفتم در سوره یاسین هست که با سخن از این دارد که اینها سخن نمی‌گویند و مو می‌زنند بر دهن‌هاشون.

شصت و پنج سوره یاسین است اولاً اون شماره‌ش را یادداشت بکنید.

آیاتی را من عرض می‌کنم که حکایت از این می‌کند که جهنمیان مجرمین و اهل قیامت در قیامت حرف می‌زنند.

از این آیات من چند مورد مثلاً در بیست و هفت تا سی سوره صافات البته نمونه‌هایی میگم که هر کدام از هر کدام آیه یکی دو آیه میگم.

این آیات که الان گفتم بیست و هفت تا سوره صافات از این مسئله خبر می‌دهد که جهنمیان در قیامت با شیطان و شیاطین و اون به اصطلاح شطانی که اینها را از راه منحرف کرده‌اند مخاطبه دارند، گفت‌وگو دارند.

این یکی از سخن گفتن یعنی یک مرحله از سخن گفتن و نطق و تکلم جهنمیان است با شیطان و شیاطین مخاطبه دارند.

شما موجودی ما رو منحرف شدی.

شما ما را از راه راست منحرف کردی.

ما را به اینها تشاوری الی آخر.

آنها هم جواب می‌دهند.

با شیطان حرف می‌زنند، با شیاطین حرف می‌زنند.

اون هم جواب می‌دهد و شطانی که اینها را منحرف کرده‌اند خب بالاخره در این دنیا می‌دانید که انسان‌ها را انسان‌های گمراه می‌کنند.

اون شطانی که جهن- راه جهنم در پیش گرفته‌اند در این زندگی دنیوی به تبعیت از جهنمیان بالاتر و آنها اینها را به سمت راه انحرافی کرده‌اند و اینها به حرف آنها گوش کرده‌اند.

در قیامت اینها با هم مکالمه و مخاطبه دارند.

دشمنی دارند با همدیگر.

در این بیست و هفت و سی سوره صافات اینجور می‌خواند.

خبر از تکلم اینها می‌دهیم.

حرف زدن است.

این معلوم است یک موقع خاصی.

می‌فرماید بعض بلا بعضهم على بعض يتساءلون بعضی از این جهنمیان رو می‌آورد به بعض دیگر از همدیگه سؤال می‌کنند در مقام دشمنی و جنگ و نزاع.

قالوا إن کنتم تعسوننا عن الیمین این مستضعفین، این به اصطلاح تابعین به اون مضبورین یا به شیاطین یا مضبورین از انسان‌ها یا به شیاطین فرقی نمی‌کند.

به آنها می‌گوید که شما از طرف راست از سمت یمینی به اصطلاح از سمت مذهبی، دینی، الهی از این راه‌ها هسته آمدید ما را به ضلالت و هلاکت کشاندید.

البته اینجا notes‌ها هست اگر جای تفسیر این آیات بود که شما توضیح داده می‌شد.

عجیب است.

حتی می‌گوید که شما به ظاهر به صورت ظاهر و پسندیده آمدید ما را منحرف کردید.

از راه مذهبی آمدید ما را منحرف کردید.

راهی در پیش پای ما قرار دادید.

ما فکر کردیم راه درست است و شما ما را به هلاکت کشانیدید.

إن کنتم تعسوننا عن الیمین این جهنمیان به اون یکه می‌زنند از شیاطین یا از مضبورین یعنی از اونهایی که اینها به حرف اونها به ضلالت افتاده‌اند.

اونها جواب می‌دهند.

قال و اونها جواب می‌دهند بل لم تكونوا مؤمنین.

می‌گویند که خب شیطانی که این مخاطب هست منظورش هست و اون مضبورین در جواب اون یکه می‌زنند که جهنمیان مخاطب است.

قال بل لم تكونوا مؤمنین و ما کان لكم علينا من سلطان.

ما به شما سلطان که نداشتیم سیطره که نداشتیم دعوت کردیم خواستین قبول نکردین.

بل کنتم أنفسكم ظالمین.

شما خودتون ظالم بودین.

این مخاطبه است، این تکلم است.

اینها می‌گویند به آنها، آنها چه می‌کنند؟

آنها هم جواب می‌دهند و این آیاتی که از سوره صافات گفته می‌بینید صرفاً خبر از سخن گفتن جهنمیان با جهنمیان دیگر می‌کند که اینا دارند حرف می‌زنند.

اینها می‌گویند، آنها جواب می‌دهند.

اون هم نظام، نظام مخاطبه است.

حالا این یک نمونه بود از در قرآن از مخاطبه جهنمیان با همدیگر که شیطان با انسان‌ها، که انسان‌ها با این- با همدیگر که همشون جهنمیان در قرآن یادتون باشد از مخاطبه اینها با همدیگر در موارد متعدد سخن به میان آمده است.

این آیات حکایت از این می‌کند که جهنمیان در قیامت چی دارند؟

سخن گفتن دارند در این موقعیت.

معنی مخاطبه یعنی مکالمه دارند، حرف می‌زنند.

پس این موقعیتی که در این موقعیت که نشستی حتی در خود متن آتش اینا با همدیگه مخاطبه دارند و إن ذا克 لحق تخاصم أعدم.

خب اون یک مورد هست مثلا در عرض کنم که ننوشتم این آیه را به نظرم حرف حس مانند هستم.

فکر می‌کنم که دیگه سوره‌های آخر قرآن است که ما یا به اصطلاح بهشتیان و جهنمیان میگن که ما تلک کن فی صدر.

فکر می‌کنم سوره مستعفی باشد.

نه ما تلک کن فی صدر قال ولم نکم من المسلین.

یسائلون بهشتیان و جهنمیان با هم حرف می‌زنن.

بهشتیان به جهنمیان در اون اونها در موقع خود و اونها هم در جایگاه خود خطاب می‌کنند میگن که ما تلک کن فی صدر.

اون یه سخن گفتن است دیگه.

اونها میگن، میگن که چی شد که به اینجا افتادید به این جهنم؟

قال و این جهنمیان جواب میدن.

ولم نکن عم المسکین به کوبرا نمی‌رسیدیم.

و کن ننهض من الخائزین با هرکی به هر راهی می‌رفت ما هم می‌رفتیم و به این افتادیم.

خب این حرف زدن است.

می‌دونید؟

مستعفی هر مستعفی.

پس از سوره مستعفی نگاه می‌کنیم.

این سخن گفتن است.

بهشتیان خطاب می‌کنند به جهنمیان.

جهنمیان هم جواب میدن.

اینم موقفی است که باز خبر از سخن گفتن مجرمین و جهنمیان.

همه مشکلی سخن گفتن است.

این هم بین اونها بین بهشتیان و جهنمیان مطالمه و سخن گفتن است.

عرض کنم که عرض فرماید که در بیست و بیست و یک سوره فصلت وقتی که به آتش وارد شدند جهنمیان و عرض کنم که گوش، پا و چشم‌ها و پوستای بدن‌شون شهادت داد بر اینکه این‌ها چه کرده‌اند.

اونجا در بیست و بیست و یک این مسائل را بیان می‌فرماید.

شاهد علیهم سمعهم و ابصارهم و جلودهم بمال کاری کردند.

وقتی آمدند به آتش جهنمیان، گوش، پا و چشم‌ها و پوستای بدن‌شون شهادت می‌دهد که چه عمل می‌کردند.

اونا اینا چی می‌کنند؟

و قالوا لجلودهم این جهنمیان حرف می‌زنند در اینجا بر می‌گردند به پوستای بدن خودشان میگن که لم شاهدتم علینا شما چرا بر علیه ما شهادت دادید؟

قال و اون پوست‌ها به اونها میگن که انطقنا الله الذي انطق کل شیء.

اون خدایی که همه چیز را به زبان درآورد و از ما را هم به سخن درآورد و ما شهادت دادیم بر علیه شما.

خب اینجا باز خبر از این مطالمه است و اینکه سخن می‌گویند جهنمیان به اعضا و جوارح خود خطاب می‌کنند اون هم جواب می‌دهند.

این هم موقفی است.

در هر صورت این هم خبر از این مطالمه خدا می‌دهد.

عرض کنم که این‌ها مواردی بود عرض کردم دیگه فقط نمونه بودها.

مجموعاً معنیش این شد که نتیجه‌ش این شد که قیامت دارای مواقف است.

در بعضی از مواقف مسئله سخن گفتن، حرف زدن جاش نیست.

نمی‌توانند مجرمین و متج goblin حرف بزنند.

در بعضی از مواقف جای سخن گفتن و تکلم است که به اونها به بعضی‌هاش اشاره کردم.

السلام علیکم و رحمة الله و برکاته.

[همهمه].

یاران همراه تفسیر آیه سی و پنجم از surه مبارکه مرسلات را با بیان مفسر ارجمند حضرت آیت الله استاد محمد شجاعی شنیدید.

اکنون گوش جان می‌سپاریم به کلام نورانی وحی و دعوت می‌کنیم بشنوید تلاوت آیاتی از surه مبارکه مرسلات را.

اعوذ بالله من الشیطان الرجیم.

بسم الله الرحمن الرحیم.

والمرسلات عرفا.

فالعاطفات عصفا.

والناشرات نشر.

فالفارقات فرقا.

فالملقيات ذکرا.

ذرا أو نذرا.

إنما توعدون واقعه.

فإذا النجوم طمست.

وإذا السماء فرجت.

وإذا الجبال نسفت.

وإذا الرسل أقتت.

لأي يوم أجلت؟

ليوم الفصل وَمَا أَدْرَاكَ مَا يَوْمُ الْفَصْلِ.

وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ.

أَلَمْ نُهْلِكِ الْأَوَّلِينَ.

ثُمَّ نُتْبِعُهُمُ الْآخِرِينَ.

كَذَلِكَ نَفْعَلُ بِالْمُجْرِمِينَ.

وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ.

أَلَمْ نَخْلُقْكُمْ مِنْ مَاءٍ مَهِينٍ.

فَجَعَلْنَاهُ فِي قَرَارٍ مَكِينٍ.

إِلَى قَدَرٍ مَعْلُومٍ.

فَقَدَرْنَا فَنِعْمَ الْقَادِرُونَ.

وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ.

أَلَمْ نَجْعَلِ الْأَرْضَ كِفَاتًا أَحْيَاءً وَأَمْوَاتًا.

وَجَعَلْنَا فِيهَا رَوَاسِيَ شَامِخَاتٍ وَأَسْقَيْنَاهُمْ مَاءً فُرَاتًا.

وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ.

انْطَلِقُوا إِلَى مَا كُنْتُمْ بِهِ تُكَذِّبُونَ.

انْطَلِقُوا إِلَى ظِلٍّ ذِي ثَلَاثِ شُعَبٍ.

لَا ظَلِيلٍ وَلَا يُغْنِي مِنَ اللَّهَبِ.

إِنَّهَا تَرْمِي بِشَرَرٍ كَالْفَلَقِ.

كَأَنَّهُ جَمَالَتُ صُفْرٍ.

وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ.

هَذَا يَوْمُ لَا يَنْطِقُونَ.

وَلَا يُؤْذَنُ لَهُمْ فَيَعْتَذِرُونَ.

وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ.

صَدَقَ اللهُ الْعَظِيمُ به تحقیق راست گفت خداوند بزرگ و بلند مرتبه.

به پایان برنامه در مکتب وحی امروز رسیدیم.

ان‌شاءالله ادامه تفسیر سوره مبارکه مرسلات را در برنامه‌های بعد خواهید شنید.

به امید همراهی‌تان شما را به خداوند مهربان می‌سپاریم.

حق نگهدارت.

الله الله الله الله الله الله الله يا مَنْ لَهُ خَضَعَتِ الْوُجُوهُ بِأَزْرِها وَلَهُ جَمِيعُ الْكَائِنَاتِ تُوَحِّدُ أَنْتَ الْإِلَهُ الْوَاحِدُ الْفَرْدُ الَّذِي كُلُّ الْقُلُوبِ بِهِ تُقِرُّ وَتَشْهَدُ